"ಕಂದ" ಪದ್ಯ

ಎಷ್ಟು ಚಂದ ನಮ್ಮ ಕಂದ
ಬಾಯಿ ತೆರೆದು ನಕ್ಕರೆ
ಪುಟ್ಟ ಹಲ್ಲು, ಹಾಲುಗಲ್ಲ
ನಗುವೆ ಸಿಹಿಯ ಸಕ್ಕರೆ

ನಮ್ಮ ಕಂದ ಇನ್ನೂ ಚಂದ
ಸಿಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ
ಕೆಂಪು ಮೂಗು, ಜೋರು ಕೂಗು
ಬಾಯಿ ಜೊಲ್ಲು ಇಳಿದರೆ

ನಮ್ಮ ಕಂದ ಬಹಳ ಅಂದ
ಗುಮ್ಮನಂತೆ ಕೂತರೆ
ಕೆನ್ನೆ ದಪ್ಪ ಮಾಡಿಕೊಂಡು
ತುಟಿಯ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡರೆ

ಸಾಕು ಕಂದ‌ ಇಷ್ಟು ಚಂದ
ಇನ್ನು ಹೊಗಳಲಾರೆನು
ಸಿಟ್ಟು, ಸಿಡುಕು ಬಿಟ್ಟರೀಗ
ಮುದ್ದು ಮಾಡಿ ಬಿಡುವೆನು...!

- ಸ್ಕಂದ ಆಗುಂಬೆ

ಈ ಪದ್ಯ "ಸುಧಾ" ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ

ವಿವಿಧತೆಯಿಲ್ಲದ ಏಕತೆ ಏತಕೆ?

ವಿವಾದಗಳೆಲ್ಲಾ ಭಾರತದಂತಹ ದೊಡ್ಡ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಸಹಜ ಎನ್ನಿಸಿದರೂ, ಅದೊರಳಗಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಅರಿತು ನಿಭಾಯಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳೇ ಮುಳುವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದರೂ ಅಚ್ಚರಿಯಿಲ್ಲ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಲಲಿತ ಆಡಳಿತ ಹಾಗೂ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಅನುಕೂಲವನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ವಿಂಗಡಣೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಅವರದೇ ಆದ ಭಾಷೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಜನರಿಗೆ ಬೇರೆಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳಿಗಿಂತ ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ವ್ಯಸನ ಕೂಡ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಇದೆ. ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯ ವಿಚಾರಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಹಲವು ಆಂದೋಲನಗಳಾಗಿವೆ ಕೂಡ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವುದು “ಹಿಂದಿ ಹೇರಿಕೆ” ಕೂಗು. ನಾವುಗಳು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಕಲಿತಿದ್ದ “ಹಿಂದಿ ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರಭಾಷೆ” ಎಂಬ ವಿಚಾರವೇ ಈಗ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದರಿAದ ಅಲ್ಲಿಯ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಇಂದಿಗೂ ಪರಭಾಷೆಯಂತೆಯೇ ಇದೆ.

ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಿಂದಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಭಾಷೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ನಾಮಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯವಹಾರದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತೂರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿರುವುದು. ಅಂದಹಾಗೆ ಈ ವಿವಾದ ಒಂದೆರೆಡು ದಿನಗಳದ್ದೇನಲ್ಲ, ಭಾಷೆಯ ವಿಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಒಂದಷ್ಟು ವಿವಾದ, ಚರ್ಚೆ, ಕೂಗು ಕೇಳಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆಯಷ್ಟೇ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನಾಧರಿಸಿಕೊಂಡು “ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ, ಒಂದು ಭಾಷೆ” ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಕುರಿತು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಕರ್ನಾಟಕ - ಬರೋಡ ರಣಜಿ ಪಂದ್ಯದ ಎರಡನೇ ದಿನದಾಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಕ ವಿವರಣೆಗಾರ ಸುಶೀಲ್ ದೋಶಿ “ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನೂ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ ಕಲಿಯಬೇಕು. ಅದು ನಮ್ಮ ಮಾತೃಭಾಷೆ, ಹಿಂದಿಗಿAತ ಉತ್ತಮ ಭಾಷೆ ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ” ಎಂದಿರುವುದು ಹಿಂದಿ ಹೇರಿಕೆ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿಟ್ಟಿದೆ.

ಇಂತಹ ಹಲವು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಈ ಹಿಂದೆ ಕೂಡ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಕಾಣುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶವೆAದರೆ ಹಿಂದಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ ಎಂದು ನಂಬಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ. ಪ್ರಸ್ತುತ ನಮ್ಮ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಉಳಿಸುವುದೇ ಸವಾಲು ಎನ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ನೀಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಒಳ್ಳೆಯದೂ ಅಲ್ಲ. ನಾವಿಲ್ಲಿ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದದ್ದೇನೆಂದರೆ ವಿರೋಧ ಇರುವುದು ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವುದಕ್ಕಲ್ಲ ಪರಭಾಷೆಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ನೆಲದಲ್ಲಿ ತಂದು ಬೇರೂರುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಯತ್ನಕ್ಕೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿಯನ್ನು ತೃತೀಯ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿಯನ್ನಾಗಲೀ, ಇನ್ನಿತರ ಯಾವುದೇ ಭಾಷೆಗಳಾಗಳನ್ನಾಗಲೀ ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಕಲಿತರೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ತೊಂದರೆ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅದೇ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ನೀವು ಕಲಿಯಲೇಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದರಲ್ಲಿ, ಅನಾವಶ್ಯಕವಾಗಿ ತಂದು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೇರುವುದರಲ್ಲಿ ಅಪಾಯವಿದೆ.

ಒಂದು ವೇಳೆ, ಇಡೀ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ನಿಯಮ ರೂಪಿತವಾಯಿತು ಎಂದಿಟ್ಟಕೊಳ್ಳಿ, ಆಗ ಅಳಿಯುವುದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಚರಣೆ, ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿಯ ಭಾಷೆಯೊಟ್ಟಿಗೇ ಮಣ್ಣಾಗುತ್ತವೆ. ವಿವಿಧತೆಯನ್ನು ಅಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಯಾವ ವಲಯದಲ್ಲೂ ಆಗದೇ ಇರಲಿ. ವಿವಿಧತೆಯಿಲ್ಲದ ಏಕತೆ ನಮಗೇತಕೆ?

- ಸ್ಕಂದ ಆಗುಂಬೆ

ಈ ಲೇಖನ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ.ಕಾಂ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.

ಆಗುಂಬೆ ಎಂಬ ಹಸಿರುಲೋಕ!

ಆಗುಂಬೆ, ಮಲೆನಾಡಿನ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಊರು. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೂ ಮರೆಯಿಸುವಂತೆ ಗಾಢವಾದ ಮೋಡಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ ಭೋರ್ಗರೆವ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ತೊಯ್ಯುವ ಊರು ಮಳೆಗಾಲ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಮಾನದ ಭವ್ಯ ನೋಟಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಹೊರಜಗತ್ತಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಚಿರಾಪುಂಚಿ ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಆಗುಂಬೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಳದೇ ಇರುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ವಿರಳಾತಿವಿರಳ. ಮೂರ್ತಿ ಚಿಕ್ಕದಾದರೂ ಕೀರ್ತಿ ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಭೂ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಊರಾದರೂ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಆಗುಂಬೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಕೆದಕುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಘಾಟಿಯ ತಿರುವುಗಳಂತೆಯೇ ಹಲವು ಕತೆಗಳು ಒಂದರ ಹಿಂದೊಂದು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಶ್ರೀ ಮದಗಂಬಾಪುರ ಎಂಬುದು ಆಗುಂಬಾಪುರವಾಗಿ ನಂತರ ಆಗುಂಬೆ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಅಂಟಿಸಿಕೊಂಡ ಈ ಊರು ಪ್ರವಾಸಿತಾಣವೆಂಬ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದರೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹಿಮ್ಮುಖವಾಗಿ ಚಲಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಯ ಜನರೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ವ್ಯಾಪಾರ, ವಹಿವಾಟು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಆಗುಂಬೆ ಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಕೊಂಡಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿAದ ಘಾಟಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗಲು ಉಗಿಯಿಂದ ಓಡುವ ಬಸ್ ಸೌಲಭ್ಯವಿತ್ತಂತೆ. ಆದರೆ, ಇದ್ದಿದ್ದು ಒಂದೇ ಬಸ್ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ ಘಟ್ಟ ಇಳಿಯಲು ಬಂದವರು, ಮುಂಬಯಿಯಂತಹ ನಗರಗಳಿಗೆ ತೆರಳಬೇಕಾದವರು ಆಗುಂಬೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸರತಿ ಬರುವ ತನಕ ಉಳಿದು ನಂತರ ತೆರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೇ ಆಗುಂಬೆಯ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರ ಆದಾಯದ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದರು. ಆಗುಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಖಾನೆ, ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿತ್ತಾದರೂ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಫಲವಾಗಿ ಅಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳು ವಿಫಲಗೊಂಡವು. ಆಗುಂಬೆಯ ಬಳಿಯಿರುವ ನಿಶಾನಿ ಗುಡ್ಡದಿಂದ ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಅದಿರನ್ನು ತೆಗೆದು ಸಾಗಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕಾಡನ್ನು ಕಡಿದು ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ ಕ್ರಮೇಣ ಆ ಹಾದಿಗಳೂ ಮುಚ್ಚಿ ಹೋದವು. ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಅದಿರನ್ನು ತೆಗೆದು ಅದರಿಂದ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಿಟ್ಟವನ್ನು  (ತ್ಯಾಜ್ಯ) ಒಂದೆಡೆ ಸುರಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಗುಡ್ಡವೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಿಟ್ಟನ ಗುಡ್ಡ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ ಆಗುಂಬೆಯ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಯಾವ ಯೋಜನೆಗಳೂ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ!
ಆಗುಂಬೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ಶ್ರೀ ವೇಣುಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಊರವರನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ಉತ್ಸವ. ಇಲ್ಲಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಕತೆಯಿದೆ. ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಸ್ವಾಮಿ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಬೇರೊಂದು ಊರಿನಿಂದ ತನ್ನೂರಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆಗುಂಬೆಗೆ ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲಾದ ಕಾರಣ ಅಲ್ಲಿಯೇ ತಂಗುತ್ತಾನೆ. ಆ ರಾತ್ರಿ ಆತನ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ (ವೇಣುಗೋಪಾಲ) ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ತನ್ನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದನಂತೆ. ಆ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಕಾವಲುಗಾರರಾಗಿ ಮುಂದಿದ್ದ ಗುತ್ಯಮ್ಮ ಆಗುಂಬೆಯಿಂದ ಎರಡು ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ತಲ್ಲೂರಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದಳಂತೆ. ವಿಗ್ರಹದ ಹಿಂದೆ ಕಾವಲಿಗಿದ್ದ ಭೂತರಾಜ ಆಗುಂಬೆ ಘಾಟಿಯ ಮೂರನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿದನಂತೆ. ಒಮ್ಮೆ ಆ ಕಲ್ಲನ್ನು ಒಡೆಯಲು ಮುಂದಾದಾಗ ಅದು ಆನೆಯಂತೆ ಘೀಳಿಟ್ಟಿತ್ತಲ್ಲದೇ ಅದು ದೂರದಿಂದ ನೋಡಲು ಆನೆಯ ಮುಖದಂತಿದೆ ಎಂಬೆಲ್ಲಾ ಪ್ರತೀತಿ, ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಇಂದಿಗೂ ಅದನ್ನು ಆನೆಕಲ್ಲು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗುಂಬೆ ಘಾಟಿಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ಅರ್ಧ ರಸ್ತೆಯ ತನಕ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಆನೆಕಲ್ಲನ್ನು ಈಗಲೂ ಕಾಣಬಹುದು.
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಹಾಗೂ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮುಖ್ಯಕೊಂಡಿಯಾಗಿರುವ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸುತ್ತಿನ ಆಗುಂಬೆ ಘಾಟಿಯ ಕಡಿದಾದ ತಿರುವುಗಳು, ಘಾಟಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಾಣಸಿಗುವ ಹಸಿರುಹೊದ್ದ ಪರಿಸರ, ಮೇಲಿನ ಸುತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಿವಿ ಹೊಕ್ಕುವ ತಂಪು ಗಾಳಿ, ಕೆಳಗಿನ ಸುತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಅನುಭವ, ಎರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಘಾಟಿ, ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಘಾಟಿ ಚೌಡಮ್ಮನ ಕೆರೆ, ಮಳೆಕಾಡು, ಸಿಂಹಬಾಲದ ಕೋತಿ, ಮುಸಿಯಗಳ ಕೂಗು, ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ, ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆ, ಇವೆಲ್ಲದರ ಮಧ್ಯೆ ಸದ್ದುಗದ್ದಲವಿಲ್ಲದೇ ತಣ್ಣಗೆ ನಿಂತಿರುವ ಆಗುಂಬೆಯ ಸಣ್ಣಪೇಟೆ ನೋಡುಗರನ್ನು ವಿಸ್ಮಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಷ್ಟು ಬೆರಗು ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಆಗುಂಬೆಯಿಂದ ಕೊಂಚ ಆಚೀಚೆ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾಯಾಲೋಕ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಗುಂಬೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಕೆಲವೇ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಂತರದಲ್ಲಿರುವ ಒನಕೆ ಅಬ್ಬಿ, ಜೋಗಿಗುಂಡಿ, ಬರ್ಕಣ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಜಲಪಾತಗಳು ಹಸಿರು ಲೋಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಧುಮ್ಮಿಕ್ಕುತ್ತಾ ಬೆಳ್ಳಿಗೆರೆಗಳಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಜಲಪಾತಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ ಹಾದಿ ದಟ್ಟ ಕಾನನವನ್ನು ಸೀಳಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಮಲೆನಾಡಿನ ಚಿಕ್ಕಪುಟ್ಟ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು, ಅವ್ಯಕ್ತ ಕತೆಗಳನ್ನು, ಕಾಡಿನ ಮೌನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು. ಆಗುಂಬೆಯ ಸಂಜೆ ಸೂರ್ಯ ಕರಗುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದರೆ ಆಗುಂಬೆಯಿಂದ ಹದಿನೆಂಟು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕುಂದಾದ್ರಿ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಸೊಬಗನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಅಂದಹಾಗೆ, ಮಳೆಗಾಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ ಇಂಬಳಗಳಿಗೆ ರಕ್ತದಾನ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛೆಯಿರುವವರು ಜೂನ್‌ನ ನಂತರ ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ, ಸೂರ್ಯೋದಯಗಳ ಸೊಬಗಿನ ಜೊತೆಗೆ ಜಲಪಾತಗಳನ್ನು ನೋಡ ಬಯಸುವವರು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಿAದ ಮೇ ತಿಂಗಳ ಒಳಗೆ ಆಗುಂಬೆಗೆ ಬರಬಹುದು. ಮಲೆನಾಡಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೆಲವು ತಾಣಗಳ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ನಿರ್ಬಂಧನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆದು ತೆರಳುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಆಗುಂಬೆಯನ್ನು ನೋಡುವ ಮನಸ್ಸಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದವರಿಗೆಂದೇ ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೇಸ್ ಸೀರೀಸ್, ಆಕಸ್ಮಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಗುಂಬೆಯ ಪ್ರೇಮ ಸಂಜೆಯ... ಹಾಡು ಇತ್ಯಾದಿ ಅಭ್ಯವಿದೆ. ನೋಡಿ, ಕೇಳಿ, ಆನಂದಿಸಿ!

- ಸ್ಕಂದ ಆಗುಂಬೆ.

(ಮಾಹಿತಿ – ಅಕ್ಷತಾ ಆಗುಂಬೆ)

ಈ ಲೇಖನ ಕನ್ನಡಪ್ರಭ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಚಿತ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಪುರವಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. 

ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಮತ್ತು ನಾವು!

ನಿನ್ನೆ (04/02/2020) ಕನ್ನಡ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದು "ಬೆನ್ನತ್ತಿ ಬಂದು ಬಸ್ ಮೇಲೆ ಗುಂಪಿನ ದಾಳಿ" ಎಂಬ ತಲೆಬರಹದಡಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಗಲಾಟೆ ಎಬ್ಬಿಸಿದವರು ಯಾವ ಧರ್ಮದವರು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸುವ ಬದಲು "ಒಂದು ಕೋಮಿನವರು" ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಎತ್ತಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು - "ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಇಷ್ಟೊಂದು ಪುಕ್ಕಲು ಅಂತ ಗೊತ್ತಿರ್ಲಿಲ್ಲ.. ಮಾತೆತ್ತಿದರೆ ಪತ್ರಿಕಾ ಧರ್ಮ, ಹಾಗೆ ಹೀಗೆ ಬದನೆಕಾಯಿ ಅಂತೆಲ್ಲ ಹೇಳೋದ್ ಕೇಳಿದಿವಿ.. ಇಲ್ಲಿ 'ಬಸ್ ಮೇಲೆ ಮುಗಿಬಿದ್ದ ಒಂದು ಕೋಮಿನ ಗುಂಪು ಅಂತ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ..' ಆದರೆ ಯಾಕೆ ಆ ಒಂದು ಕೋಮು ಯಾವುದು ಅಂತ ಹೇಳಿಲ್ಲ..? ಯಾಕೆ ಹೇಳೋಕ್ ಧಮ್ ಇಲ್ವಾ..? ಹಾಗಾದರೆ ಯಾವುದು ನಿಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕಾ ಧರ್ಮ..?" ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇದು ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಬಳಕೆದಾರರ ಮನಸ್ಥಿತಿಗೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಷ್ಟೇ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ ಇವುಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡದೆ ಕೇವಲ ನಡೆದ ಘಟನೆಯ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವುದು ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗ. ಆದರೆ, ದುರಂತವೆಂಬಂತೆ ಇಂದಿನ ಓದುಗರೇ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಜಾತಿ, ಧರ್ಮಗಳ ಕುರಿತು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬೇಕೆಂದು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿ, ಉಲ್ಲೇಖಿಸದೇ ಇರುವುದು ಪತ್ರಿಕಾ ಧರ್ಮವಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬದಲಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವೇನಲ್ಲ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದ ನಂತರ ಜನರು ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆಯೋ. ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು, ತಾವು ಬಯಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕುದಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಪಕ್ಷ, ಜಾತಿ, ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿಕೊಂಡು, ಮುಖಸ್ತುತಿ ಮಾಡಲೆಂದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವೇದಿಕೆಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದೇ ಪರಮ ಸತ್ಯವೆಂದು ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

"ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ" ಇಂದು ನಮ್ಮ ಕೈಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಸ್ತ್ರ. ಯಾವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೂ, ಎಲ್ಲಿ ಬೇಕಿದ್ದರೂ ಕೂತು, ಯಾರ ಹಂಗಿಲ್ಲದೇ ನಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿರುವ ಕಾರಣ ಸದಾ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾಗಳತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿ ಕುಳಿತು ಬಿಡುತ್ತೇವೆ.
ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ವರ್ಷ ಹಿಂದಿನವರೆಗೂ ಜನರು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೊರೆ ಹೋಗಬೇಕಿತ್ತು, ನಾಲ್ಕು ಸಾಲುಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪ್ರಕಟವಾಗಲು ನಾಲ್ಕು ದಿನ ಕಾಯಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಮಾಧ್ಯಮಗಳೇ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಹೆಕ್ಕಿ ತೆಗೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿದೆ. ಅಂತರ್ಜಾಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕೈಗೆಟುಕಲು ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಜನರು ತಮ್ಮ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಒಂದಿಂಚೂ ಬಿಡದೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನೂ ಕಲಿತಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹೀಗೆ ಯಾವುದೇ ವಲಯದ ಸುದ್ದಿಗಳಾದರೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಕಣ್ತಪ್ಪಿಸಿ ಉಳಿಯುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ ಎಂಬಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೂ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ವೇದಿಕೆ‌ ಕಲ್ಪಿಸಿರುವುದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದಾದರೂ ಅದರಿಂದಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಪಸವ್ಯಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದುರ್ಬಳಕೆಯ ಹಲವು ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಸಾಕ್ಷಿ ಸಮೇತ ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ. ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದ್ದ ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರವೇ ಇಂದು ತನ್ನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾರುದೂರ ಸರಿದು ನಿಂತಿದೆಯಾದರೂ ಅದಕ್ಕಿರುವ ಕೆಲವು ನೀತಿ, ನಿರ್ಬಂಧನೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ತೋರ್ಪಡಿಕೆಗಾದರೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಇಂದು ಬಹುತೇಕ ಜನರು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ವೇದಿಕೆಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದೇ ಅಸಾಧ್ಯ!

ಬೀದಿಯಲ್ಲಾಗುವ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಜಗಳದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಿಎಎ - ಎನ್‌ಆರ್‌ಸಿ ಗಲಭೆಯ ತನಕ ಪ್ರಮುಖ - ಅಪ್ರಮುಖವೆಂಬ ಬೇಧ ಭಾವಗಳಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲಾ ಸುದ್ದಿಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನೇ ಆಹಾರವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಅದೆಷ್ಟೋ ಟ್ರೋಲ್‌ಪೇಜ್‌ಗಳು ಬದುಕುತ್ತಿವೆ ಕೂಡ. ಆದರೆ, ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ರೀತಿ, ಅವುಗಳು ಬಳಸುವ ಭಾಷೆ, ಅದಕ್ಕಿರುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಇವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೋಡಿದಾಗ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಕಸಿವಿಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಭಾಷೆಯ ಗಂಭೀರತೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುವ "ಆನ್‌ಲೈನ್ ಭಾಷೆ" ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದ ಹದಗೆಟ್ಟ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದಂತೆ ಕಾಣುವುದಂತೂ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಪಕ್ಷ, ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ ಹೀಗೆ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಅಭಿಮಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭರಾಟೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಬಳಸುವ ಭಾಷೆ, ವಿಚಾರ, ಅದು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದಾದ ತೊಂದರೆಯ ಕುರಿತು ಯೋಚಿಸುವ ವ್ಯವಧಾನ ನಮಗಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದ ಎಷ್ಟೋ ಚರ್ಚೆಗಳು ಕೆಸರೆರಚಾಟದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಒಂದು ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲವೆಂದರೂ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದ ಎನ್ನುವ ಪರಿಪಾಠ ನಮ್ಮನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಎಷ್ಟೋ ತಪ್ಪುಗಳು ನಮ್ಮ ಅರಿವಿಗೆ ಬಾರದೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಮ್ಮಿಂದಲೇ ಆಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಬಹುತೇಕ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಅವಾಚ್ಯ, ಅಶ್ಲೀಲ ಶಬ್ಧಗಳ ಹಾವಳಿಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನಾವು ಎತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಪದೇಪದೇ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ದ್ವೇಷ, ಆಕ್ರೋಶಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅತೀ ಕೀಳುಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದೇ ಹಿರಿಮೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ವಿಷಯವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕಾಲೆಳೆಯುವುದೇ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸರಿಪಡಿಸುವವರು ಯಾರು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಉತ್ತರವೂ ಸಿಗದಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪೇಜಾವಾರ ಶ್ರೀಗಳು ನಿಧನರಾದಾಗ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ - "ಎಂದೋ ಅಳಿದಿರುತ್ತಾರೆ,ಇಂದು ಅನೌನ್ಸ್ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ವಿಶ್ವಮಾನವ ದಿನಾಚರಣೆಯ ತೀವ್ರತೆಯ ತಗ್ಗಿಸಲು.
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ವಿಶ್ವಮಾನವರಾಗಲು ಬಿಡದ ಕುತಂತ್ರಿಗಳು ಇವರು...." ಎಂಬ ಪೋಸ್ಟ್ ಒಂದು ಹರಿದಾಡಿತು.
ಅದೇ ರೀತಿ ಕಳೆದ ಜನವರಿ 30 ರಂದು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಪುಣ್ಯಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಗೋಡ್ಸೆಯ ಫೋಟೋವನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದರು. ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಾಮಿಯಾ ವಿವಿ ಬಳಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಯುವಾಗ ಜಾಮಿಯಾ ವಿವಿ ಬಳಿ ಯುವಕನೋರ್ವ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದ ಘಟನೆಯ ವರದಿಯೂ ಹರಿದಾಡಿತು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಮ್ಮ ಸಮಾಜ ಹದಗೆಡುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಯಾವುದೇ ವಿಚಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಅಥವಾ ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಸಮರ್ಥಿಸಲು ನಮಗೆ ಯಾವ ಸಾಕ್ಷಿ, ದಾಖಲೆಗಳೂ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಪಕ್ಷ ಅಥವಾ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಅಂಧಾಭಿಮಾನ ಹಾಗೂ  ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಕೌಂಟ್, ಮೊಬೈಲಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಇಷ್ಟು ಇದ್ದುಬಿಟ್ಟರೆ ಸಾಕೆಂಬಂತಾಗಿದೆ.

ಇವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಕೊಳಕು ಆಲೋಚನೆ, ಮೂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೇನನ್ನೂ ನಾವು ಉಳಿಸಲಾರೆವು. ಇದೇ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಮುಂದುವರೆದರೆ ಇಡೀ ಸಮಾಜದ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯವನ್ನೇ ಹಾಳುಮಾಡಿದ ಅಪಕೀರ್ತಿ ನಮಗೆ ಮೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದಂತೂ ನಿಶ್ಚಿತ.

- ಸ್ಕಂದ ಆಗುಂಬೆ

ಈ ಬರಹ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ.ಕಾಂ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.

ಸ್ಟೈಲಿಂಗ್ ಅಟ್ ದಿ ಟಾಪ್

ಶಿವರಾಮ ಭಂಡಾರಿಯವರು ಕಳೆದ ಬಾರಿ ಉಜಿರೆಗೆ ಬಂದಾಗ ತಮ್ಮ ಕತೆಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅದನ್ನು ಕೇಳುವಾಗಲೇ ನಮಗೆ "ಅಬ್ಬಬ್ಬಾ" ಎನ್ನಿಸಿತ್ತು. ಬದುಕು ನಡೆಸಲೆಂದು ಕ್ಷೌರಿಕ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿಕೊಂಡು ಕೊನೆಗೆ ಅದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಪಟ್ಟ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡ ಶಿವರಾಮ ಭಂಡಾರಿಯವರ ಜೀವನಗಾಥೆ ಎಂಥವರಲ್ಲೂ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸಲೇಬೇಕು!

ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಸಹೋದರಿಯ ಅಕಾಲಿಕ ಸಾವನ್ನು ಅರಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಬಂಧುಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡವರಿಂದಲೇ ಅವಮಾನಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ, ಬದುಕು ತಂದೊಡ್ಡಿದ್ದ ಸಕಲ ರೀತಿಯ ಕಷ್ಟಗಳಿಗೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ.. ಕೊನೆಗೆ "ಶಿವಾಸ್" ಎಂಬ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ಶಿವರಾಮ ಭಂಡಾರಿಯವರ ಜೀವನ ಪಯಣವನ್ನು ಓದುವಾಗ ಮನಸ್ಸು ಭಾರವಾಗುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಕುಗ್ರಾಮವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಬೆಳೆದ ಶಿವರಾಮ ಭಂಡಾರಿ ಇವತ್ತು ಮುಂಬೈನಂಥ ಮಾಯಾನಗರಿಯಲ್ಲಿ "ಶಿವಾಸ್" ಸಮೂಹದ ಒಡೆಯ. ಇವರ ಕೈಚಳಕಕ್ಕೆ ಮಾರುಹೋದ ಬಾಲಿವುಡ್, ಕ್ರಿಕೆಟ್, ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳು ಇವರನ್ನರಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾರೆ.

ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಇಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೇಶವಿನ್ಯಾಸಕರೆನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಇವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು ವಿಧವೆಯೊಬ್ಬರ ಕೇಶಮುಂಡನ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ. ಶಿವರಾಮ ಭಂಡಾರಿಯವರೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಗಿರಾಕಿಯನ್ನು ಕುರೂಪುಗೊಳಿಸಿದ್ದರು! ಹೀಗೆ... "ಸ್ಟೈಲಿಂಗ್ ಅಟ್ ದಿ ಟಾಪ್" ಪುಸ್ತಕದುದ್ದಕ್ಕೂ ಶಿವರಾಮ ಭಂಡಾರಿಯವರ ದುಃಖ-ಸುಖ, ಕಷ್ಟ-ಇಷ್ಟ, ಸೋಲು-ಗೆಲುವು, ನೋವು-ನಲಿವುಗಳ ಕತೆ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ.

ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಕುರಿತು ದೇವೇಂದ್ರ ಫಡ್ನವಿಸ್, ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೆ, ಸಿ.ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ್ ರಾವ್, ಡಾ| ಡಿ‌.ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆ, ರವೀನಾ ಟಂಡನ್, ಸೋನೂ ಸೂದ್ ಅವರೆಲ್ಲಾ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಮೂಲದ ಒಬ್ಬ ಕೇಶ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರ ಈ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಂತಸದ ಸಂಗತಿ.

ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಯಶ್ರೀ ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರು ಬರೆದಿರುವ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಡಾ| ಶಿವಾನಂದ ಬೇಕಲ್ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗಿಲ್ಲ.

ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೊಮ್ಮೆ ಓದಿ ನೋಡಿ.

ಸ್ಕಂದ ಆಗುಂಬೆ

ಈ ಬರಹ "ಬುಕ್ ಬ್ರಹ್ಮ" ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.

https://www.bookbrahma.com/watcher-details/styling-at-the-top

ಓದು 2019 : ಬಸವರಾಜ ವಿಳಾಸ

ಯಥಾಪ್ರಕಾರ ವರ್ಷವೊಂದರ ಅಂಚಿಗೆ ಬಂದು ನಿಂತಿದ್ದೇವೆ. ಈಗೊಮ್ಮೆ ನಿಂತು 2019ರಲ್ಲಿ ನಾನು ಓದಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಮೆಲುಕು ಹಾಕಿದರೆ, ಮೊದಲು ಕಾಣಿಸುವುದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ, ವಿಕಾಸ್ ನೇಗಿಲೋಣಿಯವರ  "ಬಸವರಾಜ ವಿಳಾಸ" ಕಥಾ ಸಂಕಲನ.

"ಬಸವರಾಜ ವಿಳಾಸ" ಓದುಗರ ಎದೆಯೊಳಗೆ ಸಲೀಸಾಗಿ ಇಳಿಯುವ ಒಂದು ಕಥಾ ಸಂಕಲನ. ಅದರಲ್ಲಿನ ಕತೆಗಳು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಾಲ, ದೇಶಗಳಿಂದ ಇಳಿದು ಬಂದವುಗಳಲ್ಲ ಅಥವಾ ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದವುಗಳಲ್ಲ.

ಆ ಕತೆಗಳನ್ನು ಓದುವಾಗ ನಮ್ಮ ಊರು, ನಾವು ಕಂಡ ಪಾತ್ರ, ನಾವೇ ಮರೆತ ಹಳೆಯ ಘಟನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ತವಕ - ತಲ್ಲಣಗಳೆಲ್ಲ ಒಂದರ ಹಿಂದೊಂದು ಎದುರಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ನಮ್ಮನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಈ ಕಥಾಸಂಕಲನದ - ಅವರವರ ಭಾಗ, ಅಂಥವೇ ಎರಡು ಗಿಣಿ ಕಾಣೋ ಬಳೆಗಾರ, ಚಿದಂಬರ ರಹಸ್ಯ, ಕಾರಣ ಇನ್ನೂ ತಿಳಿದು ಬಂದಿಲ್ಲ ಸೇರಿದಂತೆ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಕತೆಗಳು ನಮಗೆ ನಮ್ಮ ಜಗತ್ತನ್ನು ಹೊಸ ಕಿಟಕಿಯೊಂದರ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಾತ್ರಗಳು ಕೂಡ ಓದಿ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರವೂ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಕೂತು ಕಾಡುತ್ತವೆ.

ತುಂಬಾ ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ "ಬಸವರಾಜ ವಿಳಾಸ" ಸಂಕಲನ ವಿಭಿನ್ನ ಕತೆಗಳ ಒಂದು ಮಳಿಗೆ.
ಇಂತಹದ್ದೊಂದು ಅಪರೂಪದ ಮಳಿಗೆಯನ್ನು ಈ ವರ್ಷ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಕಾಸ್ ನೇಗಿಲೋಣಿಯವರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಲೇಬೇಕು.

- ಸ್ಕಂದ ಆಗುಂಬೆ.

ಈ ಬರಹ ಕನ್ನಡಪ್ರಭ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಭಾನುಪ್ರಭ ಪುರವಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.

ಅಪ್ರಕಟಿತ ಅಭಿಪ್ರಾಯ :

ನನ್ನ ಅತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯ ಒಂದು ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಊರೊಂದರ ಹೆಸರು ನೇಗಿಲೋಣಿ. ಚಿಕ್ಕವನಾಗಿದ್ದಾಗಿಂದಲೂ ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬಾರಿ ತಿರುಗಾಡಿರುವೆನಾದರೂ "ನೇಗಿಲೋಣಿ" ಎಂಬ ಬೋರ್ಡನ್ನು ತಪ್ಪದೇ ಗಮನಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆದಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ವಿಕಾಸ್ ನೇಗಿಲೋಣಿಯವರ ಪರಿಚಯವಾದ ಮೇಲೆ.

ನಮ್ಮೂರಿಗೂ, ನೇಗಿಲೋಣಿಗೂ ನಡುವೆ ತೀರಾ ಅಂತರವೇನಿಲ್ಲ. ಅಬ್ಬಬ್ಬಾ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ಹಾದಿ. ಆದರೆ, ನಾನು, ವಿಕಾಸ್ ಸರ್ ಅವರನ್ನು ಮೊದಲು ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಈ ಎರಡೂ ಊರುಗಳಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗಾಂಧಿ ಬಜಾರಿನಲ್ಲಿ. ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಅದೇ ನೇಗಿಲೋಣಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಮುಂದೆ ಹೋದರೆ ಸಿಗುವ ನನ್ನ ಅತ್ತೆಯ ಮನೆಗೇ ಸೇರಿದ, ಆದರೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಅತ್ತೆ, ಮಾಲಿನಿ ಅತ್ತೆ.

•

ಹೀಗೆ ಈ ಸಂಬಂಧ, ಸಂಪರ್ಕಗಳೆಲ್ಲಾ ಹೇಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಬೆಳೆಯಬಹುದು ಥೇಟ್ ಕತೆಗಳಂತೆಯೇ ಅಂತ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಅನ್ನಿಸಿಬಿಡುತ್ತೆ.
ನನಗೆ ಕತೆ ಓದುವುದೆಂದರೆ ಖುಷಿ. ಅದರಲ್ಲೂ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಾತ್ರಗಳು ನಮಗೆ ಆಪ್ತವಾಗುತ್ತಾ ಹೋದಾಗ, ಕತೆಯ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಘಟನೆ ನಮ್ಮ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಕೆದಕಿದಾಗ, ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಜಾಗ, ಊರು ನಮ್ಮವೇ ಎನ್ನಿಸಿಬಿಟ್ಟಾಗ ನನಗೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಂತೆ ಕತೆ ತನ್ನನ್ನು ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತದೆ.
ವಿಕಾಸ್ ಸರ್ ಕತೆಗಳನ್ನು ಓದುವಾಗ ಹಲವೆಡೆ ನನಗೆ ಈ ಅನುಭವ ಆಗಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ಊರಿನವರಾಗಿರುವುದಕ್ಕೋ, ಯಾವಾಗಲೋ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಬಂದು ಹೋಗುವ ಘಟನೆಯ ಎಳೆಗಳು ಕತೆಯ ನಡುವೆಲ್ಲೋ ಸಿಕ್ಕಿ ಮುದ ನೀಡುವುದಕ್ಕೋ ಅಥವಾ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಭಾಷೆ, ಪದಗಳ ಕಾರಣಕ್ಕೋ… ಅವರ ಕತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತವೆ.

ವಿಕಾಸ್ ಸರ್ ಅವರ "ಮಳೆಗಾಲ ಬಂದು ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟಿತು" ಕಥಾ ಸಂಕಲನ ಓದಿದಾಗ ಹೀಗೆ ಅನ್ನಿಸಿತ್ತು. ಈಗ ಬಂದಿರುವ ಹೊಸ ಕಥಾ ಸಂಕಲನ "ಬಸವರಾಜ ವಿಳಾಸ"ವನ್ನು ಓದಿದಾಗಲೂ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಅನುಭವವಾಗಿದೆ.
ಬಸವರಾಜ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲ ಕತೆಗಳನ್ನು ಈ ಮೊದಲೇ ಓದಿಯಾಗಿತ್ತಾದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಥಾ ಸಂಕಲನವೊಂದು ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಅದರ ಕತೆಗಳನ್ನು ಓದಿರುವೆನಲ್ಲಾ ಎಂಬ ಖುಷಿ ಆಗಾಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಬಸವರಾಜ ವಿಳಾಸದ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳಲಿಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿನ ಕತೆಗಳನ್ನು ನೀವು ಓದಿದಾಗಲೇ ಆ ಖುಷಿ ದಕ್ಕುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯ.

ನನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ "ಬಸವರಾಜ ವಿಳಾಸ" ಕತೆಗಳಾಚೆಗೂ ಹೊಸ ಖುಷಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಅದನ್ನು ಒಂಚೂರಾದರೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲೇಬೇಕು.
ಪುಸ್ತಕದ ಹಿಂಬದಿಯ ಪುಟಕ್ಕೆ ಒಂದೊಳ್ಳೇ ಫೋಟೋ ಬೇಕು. ನಿಮ್ಮೂರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ತೆಗೆದ ಫೋಟೋ ಯಾವುದಾದರೂ ಇದ್ದರೆ ಕಳುಹಿಸಿ ಎಂದು ವಿಕಾಸ್ ಸರ್ ಹೇಳಿದಾಗಲೇ ನನಗೆ ವಿಪರೀತ ಖುಷಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಆ ಫೋಟೋವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಜೊತೆಗೆ ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು, ಹಾಗೆಯೇ ಕತೆಯ ಮೊದಲ ಓದುಗರ ಸಾಲಿನಲ್ಲೂ ನನ್ನನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ನೆನೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ನನಗೆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಅಚ್ಚರಿ ಮತ್ತು ಪುಳಕ.
ಪುಸ್ತಕದ ಜೊತೆಗೆ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಖುಷಿಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿರುವ ವಿಕಾಸ್ ಸರ್‌ಗೆ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಪೂರ್ವಕ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.

ಹಾಗೆಯೇ,
ಬಸವರಾಜ ವಿಳಾಸ ಓದಿ ಆಯ್ತು, ಮುಂದಿನ ಪುಸ್ತಕ ಯಾವಾಗ ವಿಕಾಸ್ ಸರ್ ಎಂದು ಈ ಮೂಲಕವೇ ಕೇಳ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ…

ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 2019

ವರ್ಷಗಳು ಉರುಳುವುದು ಭಾರೀ ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿಯೇನಲ್ಲ. 365 ಹಗಲು, ರಾತ್ರಿಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಆಟದಲ್ಲಿ ಒಂದಿಡೀ ವರ್ಷವೇ ನುಸುಳಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಅದೆಷ್ಟು ವಿಚಾರಗಳೆಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತೇವೆ, ಏನೇನೆಲ್ಲಾ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತೇವೆ, ಯಾವುದಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದರೆ ಒಂದಷ್ಟು ವಿಷಯಗಳು ಸರತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ನಮ್ಮಂತಹ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವರ್ಷದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಸಂಗತಿಗಳೇ ನಮಗೆ ಮುಖ್ಯವೆನಿಸುತ್ತವೆ.

ಈ ವರ್ಷ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಅಂತಹ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳೆಂದರೆ :

1. ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್ : ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್ 2018ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, 2019ರಲ್ಲಿ ಹರಿದ ನದಿಯಂತಹ ಸಿನಿಮಾ. ಬಹುಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆ ಕಂಡಿದ್ದ ಕನ್ನಡ ನೆಲದ ಸಿನಿಮಾ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಕಾಲೇಜು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಯೊಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತ್ತು. ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್ ಸಿನಿಮಾದ ಹಾಡು, ಡೈಲಾಗುಗಳು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುವ ಮೂಲಕ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಲ್ಲೂ ಹವಾ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತ್ತು.

2. ಎಲೆಕ್ಷನ್, ಅರ್ಹ – ಅನರ್ಹ : ಸರ್ಕಾರ, ಲೀಡರ್ಸ್, ರಾಜಕಾರಣ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಮಾತನಾಡುವವರಿಗೆ ಈ ಬಾರಿ ರಾಜಕೀಯ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಂತೂ ಕೊರತೆಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಮೇ ತಿಂಗಳ ತನಕ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಗುಂಗು, ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಶಾಸಕರ ರಾಜೀನಾಮೆ ಪರ್ವ, ಅದಾದ ಮೇಲೆ ಅನರ್ಹರ ಗದ್ದಲ, ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪತನ, ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರದ ರಚನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ದಿನಕ್ಕೊಂದು ರಾಜಕೀಯ ಕತೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಕ್ಲಾಸಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಕ್ಷದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು, ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಹಿಂಬಾಲಕರು ಇದ್ದರಂತೂ ಮಿನಿ ವಿಧಾನಸೌಧವೇ ಕಣ್ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಂತಂತೆ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ನಡುವಲ್ಲೇ ಆದ ಐ.ಟಿ, ಇ.ಡಿ ದಾಳಿಗಳು ಕೂಡ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದಷ್ಟು ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದ್ದವು.

3. ಚಂದ್ರಯಾನ 2 : ಇಸ್ರೋ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ “ಚಂದ್ರಯಾನ 2” ಯೋಜನೆ ಇಡೀ ದೇಶದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿತ್ತು. ಹಲವು ಕಾಲೇಜು
ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲ, ಸಂಭ್ರಮ, ಹೆಮ್ಮೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದ ಚಂದ್ರಯಾನ 2 ಯೋಜನೆ ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದಾಗ ಯುವ ಸಮುದಾಯದ ಎದೆಯೂ ಭಾರವಾಗಿತ್ತು.

4. ಹೈದರಾಬಾದ್, ಉನ್ನಾವೋ ಪ್ರಕರಣ : ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೇ ನಡೆದ ಈ ಎರಡು ದುರಂತ ಘಟನೆಗಳು ಯುವ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಆತಂಕ, ಆಕ್ರೋಷಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳು. ಅತ್ಯಾಚಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಯಿತು, ಕಾಲೇಜು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ವಿರೋಧದ ಧ್ವನಿ ಮೊಳಗಿತು. ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಆರೋಪಿಗಳ ಎನ್ಕೌಂಟರ್ ನಡೆದಾಗಲೂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ವ್ಯಾಪಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದು, ಅತ್ಯಾಚಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡುವ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಾಗಲಿ ಎಂಬ ಒತ್ತಾಯ ಮೂಡಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.

5. ಫ್ರೀ ಕಾಲ್ ಕಟ್, ಡೇಟಾ ದರ ಏರಿಕೆ : ಕಳೆದ ಎರಡು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅನ್‌ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಡೇಟಾ, ಫ್ರೀ ಕಾಲ್ ಎಂದು ಅದರಲ್ಲೇ ಮುಳುಗಿಹೋಗಿದ್ದ ಯುವ ಜನತೆಗೆ ಈ ವರ್ಷ ಭರ್ಜರಿ ಶಾಕ್ ಹೊಡೆದಿದೆ. ಏರ್ಟೆಲ್, ವೊಡಾಫೋನ್ – ಐಡಿಯಾ, ಜಿಯೋ ಎಲ್ಲವೂ ತಮ್ಮ ಟೆಲಿಕಾಂ ದರಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಲಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿ, ಇಷ್ಟು ದಿನ ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವ ಸೂಚನೆ ಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳ ಈ ನಡೆ ಕ್ಯಾಂಪಸ್
ಕಾರ್ನರ್‌ಗಳಲ್ಲೂ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿದ್ದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಯುವಜನತೆ ಯಾವ ಮಟ್ಟಿಗೆ “ಡಿಜಿಟಲೈಜ್” ಆಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

6. ಸಿಎಎ, ಎನ್‌ಆರ್‌ಸಿ : 2019ರ ಬೇರೆಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿ ವಿಚಾರ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿಎಎ, ಎನ್‌ಆರ್‌ಸಿ ಕಾವು ಇನ್ನೂ ತಣಿದಿಲ್ಲ. ದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಇದರ ಪರ, ವಿರೋಧದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಸಿನ ಒಳಗೂ ಈ ವಿಚಾರ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಸಿಎಎ, ಎನ್‌ಆರ್‌ಸಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.

7. ಅವನೇ ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣ : ಕೆಜಿಎಫ್ ಹವಾದೊಂದಿಗೆ ಶುರುವಾದ 2019ನೇ ಇಸವಿಯನ್ನು ಈಗ ಇನ್ನೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಿನಿಮಾದೊಂದಿಗೆ ಬೀಳ್ಕೊಡುವಂತಾಗಿದೆ. ಈಗಲೂ ಕನ್ನಡ ನೆಲದ ಬಹುನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸಿನಿಮಾವೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿ ಮಾಡಲು ಕಾದು ಕುಳಿತಿದೆ. ಕನ್ನಡದ “ಅವನೇ ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣ” ಸಿನಿಮಾ ಸದ್ಯ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಸು, ಕಾರಿಡಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. 2019ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, 2020ರಲ್ಲಿ ಹರಿಯಲು ಸಿದ್ದವಾಗಿರುವ ಈ ನದಿಯಂತಹಾ ಸಿನಿಮಾ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿ ಎಂಬುದೇ ಸದ್ಯದ ಹಾರೈಕೆ.

ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳು ಘಟಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಇನ್ನುಳಿದ ವಿಷಯಗಳು ಅಮುಖ್ಯ ಎಂದೇನಲ್ಲ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ವರ್ಷ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾದ ವಿಷಯಗಳು ಎಂದ ತಕ್ಷಣ ನೆನಪಿಗೆ ಬಂದದ್ದು ಇವಿಷ್ಟು.

- ಸ್ಕಂದ ಆಗುಂಬೆ

ಈ ಲೇಖನ ಕನ್ನಡಪ್ರಭ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಪುರವಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ.

ಅಜ್ಜ ನಡೆದ ಹಾದಿಯಲ್ಲೀಗ ಗರಿಕೆ ಹುಟ್ಟಿದೆ.

ಅಜ್ಜ ಇನ್ನೊಂದಷ್ಟು ವರ್ಷ ಇರಬೇಕಿತ್ತು..



ಈ ಮಾತನ್ನ ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಅದೆಷ್ಟು ಸಲ ಹೇಳಿದ್ದೇನೋ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲ‌. ಇವತ್ತಿಗೂ ಅಜ್ಜನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಶುರುಮಾಡಿದರೆ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಮಾತು ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಜ್ಜನ ಎಲೆ ಅಡಿಕೆ ತುಂಬಿದ ಬಾಯಿ, ಇದ್ದೂ ಇರದಂತಿದ್ದ ನಗು, ತೂಕದ ಮಾತು, ಶಿಸ್ತು, ಗತ್ತು, ಗಾಂಭೀರ್ಯ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಕುರಿತಾದ ಕಾಳಜಿ, ಗಣಪತಿಯ ಮೇಲಿದ್ದ ಭಕ್ತಿ...

ಅಜ್ಜನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳೋಕೆ ಕೂತರೆ ಪಟ್ಟಿ ಉದ್ದವಾಗುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತೆ!!
ಅಜ್ಜನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳೋಕೆ ಸಾಕಷ್ಟಿದೆ, ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಕಣ್ಣೆದುರು ಇಲ್ಲವೆಂಬುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಅಜ್ಜ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಸದಾ ಜೀವಂತ.

ಗಣಪತಿಯ ಅಪ್ಪಟ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದ ನನ್ನ ಅಜ್ಜ ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ ಒಂದು ವರ್ಷವಾಯ್ತು.

ಅಜ್ಜ ನಡೆದ ಹಾದಿಯಲ್ಲೀಗ ಗರಿಕೆ ಹುಟ್ಟಿದೆ.



05/10/2018 - 05/10/2019

ಮಾರುವೇಷ

ಮುಖವಾಡ ತೊಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಸಕ್ಕರೆಷ್ಟು? ಅತ್ತರೆಷ್ಟು? ಎದುರು ನಿಂತವರಿಗೆ ಮುಖವಾಡದ ಭಾವವಷ್ಟೇ ಕಾಣುವಾಗ..

'ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕು ಮುಖವಾಡ ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕು?' ಎಂದು ಈ ಹುಡುಗ ಕರೆಯುತ್ತಿರಲು, ಜಗತ್ತು ಬೇಡವೋ ಹುಡುಗ ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಅವರವರ ಮುಖವಾಡ ಧರಿಸಿದವರೇ' ಎಂದು ಹೇಳುವಂತಿದೆ ಈ ದೃಶ್ಯ . ಎಷ್ಟೇ ತೊಟ್ಟರೂ, ಹೇಗೆ ತೊಟ್ಟರೂ, ಕೊನೆಗೊಂದು ದಿನ ಆ ಮುಖವಾಡ ಕಳಚಲೇಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಸಂದೇಶ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಧರ್ಮಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಳೆದವರ್ಷ ನಡೆದ ಲಕ್ಷದೀಪೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಮುಖ ಭಾಷೆಯಿದು. 

(ಈ ಚಿತ್ರ-ಬರಹ ಉದಯವಾಣಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಬಹುಮುಖಿ ಪುರವಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ)

ಹಸಿರು ಪಾಠ

ಒಂದು ಕಾಡು, ಒಂದು ಕೊಡಲಿ
ಮರವ ಕಡಿಯಲೊಬ್ಬ ತೊಡಗಿ
ಕಡಿದು, ಕೆಡವಿ, ಮೈಯ ಕೊಡವಿ ಜೋರು ನಕ್ಕನು
ಮರದ ಹೆಣಕೆ ಉಳಿಯ ಹೊಡೆದು ರೂಪ ಕೊಟ್ಟನು.

ಒಂದು ಸೂರ್ಯ, ಒಂದು ದಿನ
ಸುಡುತಲಿತ್ತು ಬೋಳು ವನ
ಉರಿದು, ಹರಿದ ಬಿಸಿಲ ಶಾಖ ವನವ ಸುಟ್ಟಿತು
ಹಸಿರು ಲೋಕ ಬೆಂದು ಹೋಗಿ ಬಯಲು ಹುಟ್ಟಿತು.

ಒಂದು ಮೋಡ, ಒಂದು ಗುಡುಗು
ನಭದ ತುಂಬ ಮಿಂಚ ಸೊಬಗು
ಗುಡುಗು, ಸಿಡಿಲು, ಮೇಘಸ್ಪೋಟ ಮಳೆಯು ಸುರಿಯಿತು
ಗುಡ್ಡ, ಬೆಟ್ಟ, ಬಯಲು ದಾಟಿ ಊರು ಸೇರಿತು.

ಒಂದು ಮಳೆ, ಒಂದು ನದಿ
ಉಕ್ಕಿ ಹರಿವ ರೋಷದಲಿ
ಊರು-ಕೇರಿ ಮಾರುದೂರ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಯಿತು
ಬದುಕು, ಕೊಡಲಿ, ಮರದ ಕೊರಡು ಕಡಲು ಸೇರಿತು.

ಒಂದು ನೆರೆ, ಒಂದು ನೋಟ
ಮನುಜ ಕುಲಕೆ ನೀತಿಪಾಠ
ಮರೆತು, ಮೆರೆದು, ನಡೆದರಿನ್ನು ಅಂತ್ಯ ಕಾದಿದೆ.
ಅರಿತು, ಕಲಿತು, ನಡೆವ ಸಮಯ ಸನಿಹ ಬಂದಿದೆ.

- ಸ್ಕಂದ ಆಗುಂಬೆ.

(ಈ ಪದ್ಯ ಸುಧಾ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ)

ಬಾಪೂ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತರುವ ವಿನೂತನ ಪ್ರಯತ್ನ : ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿಭಾಗದಿಂದ ‘ಬಾಪೂ’ ವೆಬ್‌ಸಿರೀಸ್

ಮಹಾತ್ಮಗಾಂಧಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನ ಪಾಲಿಗೂ ಆದರ್ಶ ಪುರುಷ. ಅವರ ತತ್ವ, ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಹಾಗೂ ಅನುಕರಣೀಯ. ಆದರೆ, ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದು ಮಾತ್ರ ಬಹುತೇಕರ ಮುಂದಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಇಂತಹ ಅನುಮಾನಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವೆಂಬಂತೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯನ್ನು ವರ್ತಮಾನಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿ ಅವರ ತತ್ವಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಉಜಿರೆಯ ಎಸ್‌ಡಿಎಂ ಕಾಲೇಜಿನ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಸಂವಹನ ವಿಭಾಗ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನವೊಂದಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕಿದೆ.
ಗಾಂಧೀಜಿ ಹಾಗೂ ಅವರ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಸಲೀಸಾಗಿ ತಲುಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ “ಬಾಪೂ” ಹೆಸರಿನ ವೆಬ್‌ಸೀರಿಸ್ ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಸಂವಹನ ವಿಭಾಗದ ಎಸ್‌ಡಿಎಂ ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತಿರುವ “ಬಾಪೂ” ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಚಿಂತನೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶವೊಂದರಲ್ಲಿ ಶಾಲಾಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಗಾಂಧಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೆಣೆಯಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ತಲ್ಲಣಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಿನಿಮಾ, ಕತೆ, ಉಪದೇಶಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಗಾಂಧೀಜಿಯನ್ನು ವೆಬ್‌ಸೀರೀಸ್ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಲು ಹಲವು ಪೂರ್ವತಯಾರಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ತಂಡ, ಗಾಂಧಿ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪಾಠದಂತೆ ಒಪ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ವರ್ತಮಾನಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿ ಹೇಳಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿದ ಫಲವಾಗಿ “ಬಾಪೂ” ಶುರುವಾಗಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಆರಂಭಿಕ ನಾಲ್ಕು ಸಂಚಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆ, ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ, ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಧರ್ಮ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕತೆ ಮೂಡಿಬಂದಿದ್ದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತತ್ವಗಳ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕತೆಯನ್ನು ಸೊಗಸಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಎಸ್‌ಡಿಎಂ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಡಾ.ಬಿ.ಯಶೋವರ್ಮ ಅವರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ “ಬಾಪೂ” ಮೂಡಿಬರುತ್ತಿದ್ದು ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಪ್ರೊ.ಭಾಸ್ಕರ್ ಹೆಗಡೆ ಅವರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದೊಂದಿಗೆ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾದ ಸುನಿಲ್ ಹೆಗ್ಡೆ, ಮಾಧವ್ ಹೊಳ್ಳ, ಕೃಷ್ಣಪ್ರಶಾಂತ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹವ್ಯಾಸಿ ಕಲಾವಿದ ಉಜಿರೆ ನಾಗೇಶ್ ರಾವ್ ಗಾಂಧಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಎಸ್‌ಡಿಎಂ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೇ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರತಿದಿನ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮುಖವನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ನೋಟಿನ ಮೇಲಿರುವ ಗಾಂಧೀಜಿಯನ್ನು ನೋಡದೆಯೇ ದಿನದೂಡಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಮ್ಮ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಗಾಂಧಿ ಆದರೆ, ಈ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ನಮ್ಮ ಜೇಬಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವಾ ಅಥವಾ ಹೃದಯದೊಳಕ್ಕೂ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದೇವಾ ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ಈ ವೆಬ್‌ಸೀರೀಸ್ ವೀಕ್ಷಿಸಿದರೆ “ಬಾಪೂ” ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಲಗ್ಗೆ ಇಡುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ೧೫೦ ಜನ್ಮದಿನಾಚರಣೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಬಾಪೂ ವೆಬ್ ಸೀರೀಸ್ ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಸುಮಾರು ೧೫ರಿಂದ ೨೫ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲಮಿತಿಯಲ್ಲಿಯುವ ಈ ಸಂಚಿಕೆಗಳು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಎಸ್‌ಡಿಎಂ ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ. ಈಗಾಗಲೇ ಆರಂಭಿಕ ನಾಲ್ಕು ಸಂಚಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆ, ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ, ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಧರ್ಮ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕತೆ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತತ್ವಗಳ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕತೆಯನ್ನು ಸೊಗಸಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಗಾಂಧೀಜಿ ತತ್ವಾದರ್ಶವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಯತ್ನ
ಎಸ್‌ಡಿಎಂ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದಿಂದ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು  ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಮನನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತೀ ತಿಂಗಳ ಒಂದನೇ ಹಾಗೂ ೧೫ನೇ ತಾರೀಖಿನಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಬಿಳೀ ಬಣ್ಣದ ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಸೋಮವಾರ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಉದ್ಧರಣೆಗಳನ್ನು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಇ-ಮೇಲ್ ಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

-------------------------------------------------------------------------

“ನಾನು ಹಲವು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಗಾಂಧಿ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಸಿಕ್ಕ ಅನುಭವ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಭಿನ್ನ. ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದರಿಂದ ಅಂತಹ ಮಹಾತ್ಮರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದು ದೊಡ್ಡ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚುವ ಮುನ್ನ ಗಾಂಧಿಯ ಕುರಿತು ಓದಿಕೊಂಡು, ಅವರ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು, ಅವರ ನಡೆನುಡಿಯನ್ನು ನನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇತ್ತು. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶನ ತಂಡದ ಸುನಿಲ್ ಹೆಗ್ಡೆ, ಮಾಧವ್ ಹೊಳ್ಳ, ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಅವರು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಹಾಯ ಕೂಡ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ”.
- ನಾಗೇಶ್ ರಾವ್, ಉಜಿರೆ. ಗಾಂಧಿ ಪಾತ್ರಧಾರಿ.

“ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ವಿಶಾಲ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸರಳೀಕರಿಸಿ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಹೇಳಬೇಕೆನ್ನುವುದು “ಬಾಪೂ” ಉದ್ದೇಶ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕತೆ, ಚಿತ್ರಕತೆ, ಸಂಭಾಷಣೆ ಎಲ್ಲವಕ್ಕೂ ಮಹತ್ವ ನೀಡಬೇಕು. ವೆಬ್‌ಸೀರೀಸ್ ಆರಂಭಿಸುವ ಮುನ್ನ ಇದ್ದ ತಳಮಳವಿತ್ತು ಆದರೆ, ನಂತರ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಬಂತು. ಬಾಪೂ ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಖುಷಿ ಆಗುತ್ತದೆ”.
- ಮಾಧವ್ ಹೊಳ್ಳ, ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಸ್ಟುಡಿಯೋ

- ಸ್ಕಂದ ಆಗುಂಬೆ

ಈ ಲೇಖನ ಕನ್ನಡಪ್ರಭ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಇಂದಿನಸ್ಪೆಷಲ್ ಪುರವಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.

(ಮೂಲಪ್ರತಿ)

ಅಮ್ಮಮ್ಮ...

ಅಮ್ಮಮ್ಮ…

ನೀವಿಲ್ಲದೆ ಇಂದಿಗೆ ಒಂದು ವರ್ಷ! ಕಾಲ ಎಷ್ಟು ಆತುರದಲ್ಲಿದೆ? ನಿಮ್ಮ ತಣ್ಣಗಿನ ಕೆನ್ನೆಯನ್ನು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿದ ನನ್ನ ಕೈಗಳು ಈಗಿನ್ನೂ ನಡೆದು ಹೋದ ಘಟನೆಯೇನೋ ಎಂಬಂತೆ ಆ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿವೆ. ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಬದುಕಿಗೆ ಪೂರ್ಣವಿರಾಮವಿಟ್ಟ ನೀವು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆದ ಮೇಲೂ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಅನುಮಾನ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

ನಿಮ್ಮ ವಿಚಿತ್ರ ನಗು, ಸುಮ್ನಿರು ಮಾರಾಯ್ನೇ ಎಂಬ ಮಾತು, ಆಹಾಹಾ.. ಎಂಬ ಉದ್ಘಾರ, ಖುಷಿಯಾದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ತಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದ ಜೋರು ಚಪ್ಪಾಳೆ, ರಾತ್ರಿ ಕಾಲು ನೀಡಿಕೊಂಡು ಔಷಧಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿ, ಉಬ್ಬಸ ಶುರುವಾದಾಗ ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಾ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಉಸಿರು ಎಲ್ಲವೂ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ಇವೆ. ಭೌತಿಕವಾಗಿ ನೀವಿಲ್ಲವೆನ್ನುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ನೀವು ಹೋಗಿದ್ದೀರಿ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದು ಕಷ್ಟ!
ಆ ಹಳೆ ಕಾಲದ ದೊಡ್ಡ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೇ ನಿಂತರೂ ಕೇಳುವಂತಿದ್ದ ನಿಮ್ಮ ಧ್ವನಿ, ಜಗುಲಿಯ ಮುಂಡಿಗೆ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಒರಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿ, ಮಕ್ಕಳು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಯಾರಾದರೂ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹೊರಗಿನ ಬಾಗಿಲ್ಲಲ್ಲೇ ಕಾದು ನಿಂತು ನಗು ಬೀರುತ್ತಿದ್ದ ಪರಿ ಇವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮರೆಯುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ? ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳೆಂದರೆ ನಿಮಗೆ ಜಾಸ್ತಿ ಇಷ್ಟ ಅಲ್ವಾ!? ಆದರೆ, ಅಷ್ಟೂ ಜನ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ಪೈಕಿ ನಾನೇ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಕಡಿಮೆ ಅಂತ ಈಗಲೂ ನನಗನ್ನಿಸುತ್ತೆ. ಹಾಗಂತ ಯಾವತ್ತೂ ನೀವು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಪುಕಾರು ಎತ್ತಲೇ ಇಲ್ಲ.

ಅಮ್ಮಮ್ಮ, ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿ ನೋಡಿದ್ದು, ಮಾತನಾಡಿದ್ದು ನೀವು ಹೋಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹದಿನೈದೋ ಇಪ್ಪತ್ತೋ ದಿನದ ಮುಂಚೆ ಅಲ್ವಾ? ಅವತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಕಾರ್ಡೆಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಲೈನ್ ಫೋನಿಗೆ ಸಿಮ್ ಹಾಕಿ ಸಿಗ್ನಲ್ ಸಿಗೋ ಹಾಗೆ ಮಾಡ್ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಹೊರಡಬೇಕಾದರೆ ಯಾವತ್ತಿನ ಹಾಗೆ "ಪುಟ್ಟೂ ಇಲ್ ಬಾ ಅಂತಂದು ಕೈಗೆ ದುಡ್ ಇಟ್ಟಿದ್ರಿ" "ನಂಗ್ ಇವೆಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಡ ಅಮ್ಮಮ್ಮ.. ನಾ ಸಂಬ್ಳಕ್ ಕೆಲ್ಸ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲ" ಅಂತ ತಮಾಷೆ ಮಾಡ್ದಾಗ.. "ಸ್ವಲ್ಪ ಸುಮ್ನಿರು ಮಾರಾಯ್ನೆ… ನಾ ಅದಕ್ಕಲ್ಲ ದುಡ್ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು, ಹಂಗೆಲ್ಲಾ ಹೇಳ್ಬೇಡ ಇಟ್ಕ" ಅಂದು, ನಿಧಾನಕ್ ಹೋಗು, ಕಾರ್ ಓಡ್ಸ್ತಾ ಜಾಗ್ರತೆ, ಮನೆಗ್ ಹೋದ್ ತಕ್ಷಣ ಫೋನ್ ಮಾಡು ಅಂತೆಲ್ಲಾ ಹೇಳಿದ್ರಿ. ಅದೇ ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ನಾ ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದ್ದು, ಹೋಗ್ಬರ್ತೀನಿ ಅಂತ ಟಾಟಾ ಮಾಡಿದ್ದು…!
ನಾ ಮನೆಗೆ ಬರೋ ಅಷ್ಟ್ರಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಫೋನ್ ಮಾಡಿ, "ನೋಡೇ, ನಿನ್ ಮಗ ಫೋನ್ ಸರಿ ಮಾಡ್ಕೊಟ್ ಹೋಗಿದಾನೆ. ಈಗ ಒಳ್ಗೇ ಕೂತ್ಗೊಂಡ್ ಮಾತಾಡ್ಬೋದ್.. ಆದ್ರೆ ಕಿಟ್ಕೆ ಒಂಚೂರ್ ಹಾಕಕ್ ಆಗಲ್ಲ, ವಯರ್ರು ಅಲ್ಲೇ ಸಂದೀಲ್ ಬಂದಿದೆ.. ಅಷ್ಟ್ ಬಿಟ್ರೆ ಕ್ಲೀನಾಗ್ ಮಾತಾಡಿದ್ ಕೇಳುತ್ತೆ" ಅಂದು ಖುಷಿಪಟ್ಟಿದ್ರಂತೆ, ಅಮ್ಮ ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಂಗ್ ಹೇಳ್ದಾಗ ಅದೇನ್ ದೊಡ್ ಸಾಧ್ನೆನಾ ಮಾರಾಯ್ತಿ.. ಸುಮ್ನಿರು ಅಂತ ನಕ್ಕಿದ್ದೆ.

ಅದಾದ ಮೇಲೆ ನೀವು ಹೊಗೋ ಎರಡು ದಿನದ ಮುಂಚೆ ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನನ್ನ ಫೋನಿಗೆ ಕಾಲ್ ಮಾಡಿದ್ರಿ. ನೀವು ಕಾಲ್ ಮಾಡೋಕ್ಕಿಂತ ಐದು ನಿಮಿಷ ಮೊದಲಷ್ಟೇ ಕಾರಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಆ್ಯಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಆಗಿತ್ತು. ಅದೇ ಯೋಚನೆಯಲ್ಲಿದ್ದವನು ಫೋನ್ ರಿಂಗಾಗಿದ್ದನ್ನ ನೋಡಿ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ನೀನೇ ಮಾತಾಡು ಅಂತ ಹೇಳಿ ಸುಮ್ನಾಗಿದ್ದೆ. ಅಷ್ಟಾದ್ಮೇಲೂ ಅಮ್ಮ ಆ್ಯಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೇನೂ ಹೇಳಿರ್ಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ರೂ ನೀವೇ ಮಾತಾಡ್ತಾ ಮಾತಾಡ್ತಾ ಜಾಗ್ರತೆ ಓಡ್ಸಕ್ ಹೇಳು, ಸ್ಪೀಡ್ ಎಲ್ಲಾ ಬೇಡ ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ರಂತೆ.
ಎಷ್ಟು ಜಾಗ್ರತೆ ಅಲ್ವಾ ನಿಮ್ಗೆ… ಅವತ್ತೇ ಅಮ್ಮ ಕೂಡ ನಿಮ್ ಜೊತೆ ಕೊನೆಯದಾಗಿ‌ ಮಾತಾಡಿದ್ದು…!

ಅದೆಲ್ಲಾ ಆಗಿ ಪೂರ್ತಿ ಎರಡು ದಿನವೂ ಆಗಿರ್ಲಿಲ್ಲ… ಎಷ್ಟು ಬೇಗ ಕಳೆದು ಹೋಗಿಬಿಟ್ರಿ. ಹುಷಾರಿಲ್ಲದ ನಿಮ್ಮ ತಂಗಿಯನ್ನ ನೋಡಿ ಅವರ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚ್ನೆ ಮಾಡ್ತಿದ್ದ ನೀವು ಅವರಿಗಿಂತ ಒಂದು ವಾರ ಮುಂಚೆಯೇ ಹೋಗಿಬಿಟ್ರಿ. ಒಂದೇ ವಾರದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕ - ತಂಗಿ ಇಬ್ರೂ ಹೋದ್ರಲ್ಲಾ ಅಂತ ಅದೆಷ್ಟು ಜನ ಸಂಕಟಪಟ್ರು!

ನೀವಿಲ್ಲ ಅನ್ನೋ ಸುದ್ದಿ ಹೇಳಕ್ಕೆ ಹಿರಿಯಮ್ಮ ಫೋನ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಆಗಷ್ಟೇ ಒಂದು ಎಕ್ಸಾಂ ಬರ್ದು ಹೊರಗೆ ಬಂದಿದ್ದೆ, ನಾಳೆಯ ಎಕ್ಸಾಂ ಆದ್ರೂ ನೀಟಾಗ್ ಬರೀಬೇಕು ಅಂತ ಫ್ರೆಂಡ್ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡ್ತಿದ್ದೆ.
"ಅಮ್ಮಮ್ಮ.. ಹೋಗಾಯ್ತು ಕಣಾ" ಅಂತ ಹಿರಿಯಮ್ಮ ಅಳ್ತಾ ಹೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಏನೂ ತೋಚದಂತಾಗಿತ್ತು, ಎರಡೆರೆಡು ಬಾರಿ ಕೇಳಿ ಕನ್ಫರ್ಮ್ ಮಾಡ್ಕೊಂಡ್ಮೇಲೆ ಸ್ತಬ್ಧವಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದೆ.
"ಏನ್ ಮಾಡಕ್ಕಾಗಲ್ಲ ಆರಾಮಾಗಿ ಹೋದ್ರು, ನಪ್ಪಳೀಲಿಲ್ಲ ಅಂತ ಸಮಾಧಾನಿಸಿಕೊಂಡು" ಮಾರನೇ ದಿನದ ಎಕ್ಸಾಂ ಬಿಟ್ಟು ಸೀದಾ ಬಸ್ ಹತ್ತಿ ರಾತ್ರಿಯಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮನೆ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಬಂದ್ರೆ… ನೀವು ತಣ್ಣಗೆ ಮಲಗಿದ್ರಿ!

ಅತೀ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ನಾ ನೋಡಿದ ಮೊದಲ ಸಾವು ನಿಮ್ಮದೇ… ಅಳು ಬರಲಿಲ್ಲ, ಹೋಗೇ ಬಿಟ್ರಲಾ ಅಂತ ಅಂದ್ಕೊಳ್ತಾ ಕೆನ್ನೆ ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿದೆ… ನೀವು "ಸುಮ್ನಿರು ಮಾರಾಯ್ನೇ" ಅಂತ ಹೇಳ್ಲೂ ಇಲ್ಲ.. ಥಂಡಿಗೆ ಹೆದರುತ್ತಿದ್ದವರು ಹನಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಮಳೆಗೆ ದೇಹವೊಡ್ಡಿ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ರಿ. ದೊಡ್ಡಿನಮನೆ ಎಂಬ ಊರಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ, ಹಳೆಯದಾದ, ಕತೆ ಹೇಳುವ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಮನೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿ ನೀವೂ ಒಂದು ಕತೆಯಾಗಿಬಿಟ್ರಿ…

ಅಮ್ಮಮ್ಮ, ನೀವು ಹೋದ ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಎಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಬದಲಾವಣೆ ಆಯ್ತು ಗೊತ್ತಾ? ನಿಮ್ಮ ಹಿಂದೆಯೇ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬಿದ್ದವರಂತೆ ಅದೆಷ್ಟು ಜನ‌ ನಮ್ಮನ್ನ ಅಗಲಿ ಹೋದರು.. ಹೋದ್ರೆ ಯಶೋಧೆ ಥರ ಹೋಗ್ಬೇಕು, ಸುಖದ ಸಾವು ಅಂತ ಹೇಳ್ತಿದ್ದ ನಮ್ಮನೆ ಅಜ್ಜನೂ ಹೋಗೇಬಿಟ್ರು… ಕಾಲ ತುಂಬಾ ಆತುರದಲ್ಲಿದೆ ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ದು ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ!

ಅಮ್ಮಮ್ಮ… ಹೇಳೋಕೆ ಸುಮಾರ್ ಮಾತು ಬಾಕಿ ಇತ್ತು, ನಿಮ್ಮ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲ ಕೋಳಿ ಜಗಳ ಆಡ್ಬೇಕಿತ್ತು, ನಿಮ್ಮನ್ನ ಸುಖಾಸುಮ್ಮನೆ ರೇಗಿಸಿ ಗೋಳು ಹೊಯ್ಕೋಬೇಕಿತ್ತು!!
ಒಮ್ಮೆ ದೊಡ್ಡ ಮನ್ಸು ಮಾಡಿ ವಾಪಾಸ್ ಬರ್ತೀರಾ!? ಬರೋದಾದ್ರೆ ಒಂದ್ ಕಂಡೀಷನ್ನು ಇನ್ಯಾವತ್ತೂ ಹಠಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ನೆಬ್ಯುಲೈಸೇಷನ್ ಮಾಡಿಸ್ಕೋಬಾರ್ದು…! ಬರ್ತೀರಾ ಅನ್ನೋದಾದ್ರೆ ಹೇಳಿ, ನಿಮ್ಮನೆ ಮುಂಡಿಗೆ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಒರಗಿಕೊಂಡು ಕಾಯ್ತಾ ಇರ್ತೀನಿ.

- ಸ್ಕಂದ

ಔಟ್‌ಡೇಟೆಡ್ ಹುಡುಗ ನಾನು.

ಬದಲಾವಣೆ ಜಗದ ನಿಯಮ, ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾವಣೆ ಸಹಜ ಎಂಬ ಉಪದೇಶಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಾವು ದಿನಾಲೂ ಕೇಳಿರುತ್ತೇವೆ, ನೋಡಿರುತ್ತೇವೆ, ಅನುಭವಿಸಿರುತ್ತೇವೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನಾವರಿಸಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳು ಮಾತ್ರ ನಮಗೂ ಅವುಗಳಿಗೂ ಆಣೆಭಾಷೆ ಆಗಿದೆಯೇನೋ ಎಂಬಂತೆ ಎಷ್ಟೇ ಬಯಸಿದರೂ ನಮ್ಮದಾಗದೇ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡದೇ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ನಾವು ಎಷ್ಟೇ ಸಹಜವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೂ, ಅದರಲ್ಲೇ ಖುಷಿ ಕಂಡುಕೊಂಡರೂ ಯಾವುದೋ ಮಾಯಕದಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತಲ್ಲದ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ತಲೆ ಹೊಕ್ಕು ನಮ್ಮನ್ನು ಔಟ್‌ಡೇಟೆಡ್ ಎಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಿ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ತೊಳಲಾಟವೊಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತವೆ. ಹಾಗಂತ ಒತ್ತಾಯ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆ ಬಯಸಿದರೆ ವಿಚಿತ್ರ, ವಿಸ್ಮಯ ಜೀವಿಗಳಂತೆ ಕಂಡು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ನಮಗೇ ರೇಜಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿಬಿಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚು! ಇಂತಹ ಪೇಚಾಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದವರ ಗೋಳು ಮುಗಿಯದ ಮೆಗಾ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಂತೆ!

ಕಾಲೇಜಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಿದ ಮೊದಲ ದಿನ. ಕ್ರಾಪ್ ತೆಗೆದು ತಲೆ ಬಾಚಿಕೊಂಡು, ಹಣೆಗೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಕುಂಕುಮ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಎರಡು ಜೇಬಿನ ಚೌಕಳಿ ಶರ್ಟು, ಕಪ್ಪು ಪ್ಯಾಂಟು ತೊಟ್ಟು, ಕೈಗೊಂದು ವಾಚ್ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕ್ಲಾಸ್ ರೂಮಿನೊಳಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಹೊರಗಿನ ವಾತಾವರಣ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿತ್ತು ಅನ್ಸತ್ತೆ ಆದ್ರೆ ಕ್ಲಾಸ್ ರೂಮಿನ ಒಳಗೆ ಹೊಸತಾಗಿ ಬಂದವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ತಾ ಇದ್ದಿದ್ರಿಂದ ಒಂಚೂರು ಬಿಸಿಯಿತ್ತು. ಆ ಬಿಸಿಯಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಾನು ಔಟ್‌ಡೇಟೆಡ್ ಎನ್ನುವ ಅನುಮಾನ ತಲೆಗೆ ಹೊಕ್ಕಿದ್ದು. ಅಪ್ಪಟ ಮಲೆನಾಡಿನಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬಂದು ಬಿದ್ದ ಮಾಣಿಯೊಬ್ಬ ಅನುಭವಿಸದ ತೊಳಲಾಟಗಳ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು!

1. ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದು ಅಲ್ಲಿಯ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡವನಿಗೆ ಮೈಸೂರು ಒಂದಷ್ಟು ಅಚ್ಚರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಎದುರಾಗಿತ್ತು. ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದ ದಿನದಿಂದ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನ ತನಕವೂ ಉಳಿದೆಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಕುಳ್ಳಗಿದ್ದ ನನಗೆ ಫಸ್ಟ್ ಬೆಂಚ್ ಅನಿವಾರ್ಯ ಬಂಧು. ಇದರಿಂದ ರೋಸಿ ಹೋಗಿದ್ದ ನಾನು ಪಿಯುಸಿಯ ಮೊದಲ ದಿನ ಬಯಸಿ ಬಯಸಿ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಬೆಂಚು ಹಿಡಿದಿದ್ದೆ. ಪಾಪಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋದರೂ ಮೊಣಕಾಲುದ್ದ ನೀರು ಎಂಬಂತೆ ಯಾರೂ ಕೂರದೇ ಖಾಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಫಸ್ಟ್ ಬೆಂಚಿಗೆ ಲೆಕ್ಚರರ್ಸ್ ಎಳೆದು ತಂದು ಕೂರಿಸಿದ್ದರು. ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಂತು ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರ ವೇಷ ಭೂಷಣವೂ ನನಗೆ ಹೊಸತಾಗಿ ಕಂಡಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲೂ “ಮೈ ನೇಮ್ ಈಸ್...” ಎಂದು ರಾಗವಾಗಿ ಪರಿಚಯ ಆರಂಭಿಸಿಕೊಂಡ ಹುಡುಗಿ ತೊಟ್ಟಿದ್ದ ಟೈಟ್ ಪ್ಯಾಂಟ್, ಸ್ಟೈಲಿಶ್ ಟಾಪ್, ಶೂ ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಎರಡು ಜೇಬಿನ ಅಂಗಿ, ಹೇರ್ ಸ್ಟೈಲುಗಳೆಲ್ಲ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಅಂಡ್ ವೈಟ್ ಸಿನಿಮಾ ಕಾಲವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿ ನನ್ನನ್ನು ಒಂದೇ ಏಟಿಗೆ ಔಟ್‌ಡೇಟೆಡ್ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟವು.

2. ಅದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಲೂನ್ ಹೊಕ್ಕ ದಿನ. ನಮ್ಮೂರಿನ ಸಲೂನ್ ಶಾಪಿಗಿಂತ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದಿದ್ದ, ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಲೈಟುಗಳು, ಟಿವಿ, ಏಸಿಗಳಿದ್ದ ಶಾಪಿನ ಮೆತ್ತನೆಯ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿದ ಹೇರ್ ಡ್ರೆಸ್ಸರ್ “ಹೇಗಿರ್ಲಿ, ಯಾವ್ ಸ್ಟೈಲ್ ಓಕೆ?” ಅಂದಾಗ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ “ಶಾರ್ಟ್, ಮೀಡಿಯಂ, ಲಾಂಗ್” ಪದಗಳು ಮಾತ್ರ ನೆನಪಾಗಿ ಶಾರ್ಟ್ ಎಂದೆ. ಕಿಸಕ್ಕನೆ ನಕ್ಕ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮ ಈಗಿನ ಹುಡ್ಗುರು ಯಾರೂ ಶಾರ್ಟ್ ಹೇರ್ ಇಷ್ಟಪಡಲ್ಲ, ಸ್ಲೋಪ್ ಮಾಡ್ತೀನಿ ಅಂತೇಳಿ ಕನ್ನಡಿ ಮುಂದೆ ಕೂತ ನಾನು ನನಗೇ ಔಟ್‌ಡೇಟೆಡ್ ಎನ್ನುವಂತೆ ಮಾಡ್ಬಿಟ್ರು. ಇವತ್ತಿಗೂ ಹತ್ತಾರು ಹೇರ್ ಸ್ಟೈಲ್‌ಗಳು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಮೈಸೂರಿನ ಸಲೂನಿನವರು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಸ್ಲೋಪ್ ಕಟಿಂಗ್ ಸ್ಟೈಲ್ ನನಗೆ ಕಂಫರ್ಟೇಬಲ್. ಅದೊಮ್ಮೆ ಹಠಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ಹೆಬ್ಬುಲಿ ಸ್ಟೈಲ್ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೋಗಿ ನಂತರ ರೂಮಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಅದು ಹೆಬ್ಬುಲಿಯೋ, ಗಬ್ಬುಲಿಯೋ ಎಂದು ಜಿಗುಪ್ಸೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಕಾರಣ ಔಟ್‌ಡೇಟೆಡ್ ಆಗಿ ಉಳಿಯುವುದರಲ್ಲೇ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

3. ಅದೊಮ್ಮೆ ಹೊಸಾ ಡ್ರೆಸ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಕೆ ಅಂತ ದೊಡ್ಡ ಮಾಲ್ ಒಂದಕ್ಕೆ ನಾವೊಂದಷ್ಟು ಹುಡುಗ ಹುಡುಗಿಯರೆಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ವಿ. ರಾಶಿ ರಾಶಿ ಬಟ್ಟೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ತೀರಾ ಸಿಂಪಲ್ಲು ಎಂಬಂತ ಶರ್ಟ್ ಒಂದನ್ನು ಆರಿಸಿ ತೆಗೆದು ಇದು ಇಷ್ಟವಾಯ್ತು ಅಂದೆ. ನಾ ಆರಿಸಿದ ಶರ್ಟು ಅಷ್ಟೇನೂ ಕಳಪೆ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಹುಡುಗಿಯರ ಗುಂಪು ಅದನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡು ಹಳೇ ಕಾಲದವನ ಥರ ಆಡ್ಬೇಡ ಅಂತ ದಬಾಯಿಸಿದರು. “ಫಂಕಿ”ಯಾಗಿರ್ಬೇಕು ಅಂತ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ದೊಗಲೆ ಡ್ರೆಸ್ ಒಂದನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಕೊಟ್ಟು ಇದು ಟ್ರೆಂಡಿಂಗ್ ಅಲ್ಲಿದೆ ತಗೋ ಎಂದರು. ಟ್ರಯಲ್ ರೂಮಿನ ಕನ್ನಡಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತಾಗ ಅವರು ಹೇಳಿದ ಫಂಕಿಯ ಬದಲು ‘ಮಂಕಿ’ಯಂತೆ ಕಂಡು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ನನಗೇ ವೈರಾಗ್ಯ ಮೂಡಿತು ಮತ್ತು ಟ್ರೆಂಡಿಂಗ್ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಡ್ರೆಸ್ ಒಂದು ನನ್ನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಔಟ್‌ಡೇಟೆಡ್ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿತು.

4. ನನಗೆ ಶೂ ಹಾಕುವುದೆಂದರೆ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸ! ಅನಿವಾರ್ಯತೆಗೆ ಸಿಕ್ಕು ನಾಲ್ಕಾರು ಜೊತೆ ಶೂಗಳನ್ನು ಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಹಾಕಲು ಸೋಮಾರಿತನ ಅಡ್ಡಬಂದು ಜೊತೆಗೆ ಅದರಿಂದ ನನ್ನ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಏನೂ ಹೆಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಬೆಳೆದ ಕಾರಣ ಎಷ್ಟೋ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ  ಔಟ್‌ಡೇಟೆಡ್ ಆಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಬರ್ತ್ ಡೇ ಪಾರ್ಟಿ, ನ್ಯೂ ಇಯರ್ ಪಾರ್ಟಿ ಅಂತ ಯಾರಾದರೂ ನನ್ನನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರೆ ಕುಣಿಯದೇ, ಕೂಗದೇ, ಹೊರಳಾಡದೇ ಡೀಸೆಂಟು ಹುಡುಗನಂತೆ ತಣ್ಣಗೆ ನಿಂತು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದವರಿಗೇ ಜಿಗುಪ್ಸೆ ಮೂಡಿ ಔಟ್‌ಡೇಟೆಡ್ ಫೆಲೋ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ.

5. ಜನರೇಷನ್ ಗ್ಯಾಪ್ ಕಾರಣದಿಂದ ಔಟ್‌ಡೇಟೆಡ್ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ, ಜನರೇಷನ್ನಿನ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿದ್ದು ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರದ ಪದದಂತೆ ಕಾಣುವುದಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಅದೆಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಔಟ್‌ಡೇಟೆಡ್ ಅಂದ್ರೇನು? ಔಟ್‌ಡೇಟೆಡ್ ಆದ್ರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಏನು? ಯಾವುದೆಲ್ಲಾ ಔಟ್‌ಡೇಟೆಡ್ ಅಂತೆಲ್ಲಾ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಹುಡುಗಿಯರ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡಲು ಹಿಂಜರಿದಾಗ, ಶಿಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯೋಕೆ ಬರಲ್ಲ ಎಂದಾಗ, ಗಾಗಲ್ಸ್ ಬದಲು ಕೂಲಿಂಗ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಅಂದಾಗ, ಶಾರ್ಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಮೆಸೇಜ್‌ಗಳ ಅರ್ಥ ಹುಡುಕುವಾಗ ಔಟ್‌ಡೇಟೆಡ್ ಅಂತ ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳಿ ತಲೆಕೆರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಈಗೀಗ ಕೆಲವರು ಔಟ್‌ಡೇಟೆಡ್ ಪದಕ್ಕೂ ಪರ್ಯಾಯ ಹುಡುಕಿ “ನೀವ್ ಬಿಡಿ” ಅಂದುಬಿಡ್ತಾರೆ. ಹಂಗಂದ್ರೆ ಅಂತ ಮರುಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡದಷ್ಟು ಅಪ್‌ಡೇಟ್ ಆಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ಸಮಾಧಾನವಿದೆ. ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಟ್ರೆಂಡ್ ಫಾಲೋ ಮಾಡುವ ಬದಲು ನಮಗೆ ಕಂಫರ್ಟ್ ಆಗಿದ್ರೆ ಸರಿ ಔಟ್‌ಡೇಟೆಡ್ ಆದ್ರೆ ಏನು? ಅಪ್‌ಡೇಟೆಡ್ ಆದ್ರೆ ಏನು? ಎಂದು ಸಮಾಧಾನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದೇನೆ.

ಈ ಬರಹ ಆರಂಭಿಸುವ ಮುನ್ನವೂ ಅಷ್ಟೇ, ಜಾಲಿಯಾಗಿ ಏನಾದರೂ ಬರೆಯಬೇಕು ಆದ್ರೆ ಏನು ಅಂತ ಗೊತ್ತಾಗ್ತಿಲ್ಲ ಅಂತ ಅತ್ತೆಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಒಂದಷ್ಟು ವಿಷಯಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನೇ ತೆರೆದಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು. ಆಗಲೇ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮಗದೊಮ್ಮೆ ಅತೀ ತೀವ್ರವಾಗಿ ನಾನು ಔಟ್‌ಡೇಟೆಡ್ ಎನ್ನಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಇಷ್ಟುದ್ದ ಬರೆದಿದ್ದು. ಸ್ಟಿಲ್ ಐ ಆ್ಯಮ್ ಪ್ರೌಡ್ ಟು ಬಿ ಎ ಔಟ್‌ಡೇಟೆಡ್ ಫೆಲೋ!

ಈ ಬರಹ ಕನ್ನಡಪ್ರಭ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಪುರವಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.

(ಮೂಲಪ್ರತಿ)

• ಸ್ಕಂದ ಆಗುಂಬೆ

ಲಗಾಮಿಲ್ಲದ ಈ ಕುದುರೆ ಸವಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಉರುಳಲೂಬಹುದು, ಉಳಿಯಲೂಬಹುದು!

ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ಫಲಿತಾಂಶ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿ ಪಕ್ಷ ಅಧಿಕಾರದ ಚುಕ್ಕಾಣಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಿಡಿಯಬಹುದೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇತ್ತಾದರೂ ಕಳೆದ ಬಾರಿಗಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಗೆಲುವು ಸಿಕ್ಕಿರುವುದು ಬಿಜೆಪಿಗರಿಗೂ ಅಚ್ಚರಿ ತಂದಿರಬಹುದು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಂತೂ ಪಕ್ಷದ ಮುಖಂಡರೇ ನಿಬ್ಬೆರಗಾಗುವ ಫಲಿತಾಂಶ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಆದರೆ, ಬಿಜೆಪಿಯ ಪ್ರಚಂಡ ಗೆಲುವು ಹಾಗೂ ಮೈತ್ರಿ ಪಕ್ಷಗಳ ಹೀನಾಯ ಸೋಲನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುವುದಾರೆ, ಉಭಯ ಪಕ್ಷಗಳೂ ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ ಹಲವು ಸಂಗತಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ಬಿಜೆಪಿಯ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಗೆಲುವು ಮೋದಿಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಖುಷಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆಯೋ, ಅವರ ಟೀಕಾಕಾರರನ್ನು ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಸಂಕಟಕ್ಕೆ ಈಡುಮಾಡಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ, ಮೋದಿಯ ಗೆಲುವನ್ನು ಟೀಕಿಸಲು ಮುಂದಾದಾಗ ಎದುರಾಗುವ ಪರ್ಯಾಯದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ಹೇಗೆ ಮೆರೆದಿತ್ತೋ ಅದೇ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಿಜೆಪಿ ಬಂದು ನಿಂತಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನಾಜೂಕಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಂತಿದೆ. ಜನರು ಏನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಏನೇನು ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಉಳಿಯಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ಎದುರಿಸಿದ ಕಷ್ಟಗಳು ಉದಾಹರಣೆಯಂತೆ ಕಣ್ಣ ಮುಂದಿವೆ.

ಆದರೆ, ಈಗ ಬಿಜೆಪಿಯ ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳೇ ಬೇರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವೆನಿಸುವ ಅಂಶಗಳು; ಪ್ರಬಲ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವೇ ಇಲ್ಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷ ಹೇಗೆ ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣದೊಂದಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಹಾಗೂ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು. ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಿಜೆಪಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಏರಿದಾಗ ಇದ್ದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೂ, ಈಗಿನದಕ್ಕೂ ಹಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಅಂದು ಆಡಳಿತದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರದ ಲೋಪದೋಷಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲು ಇದ್ದ ಅವಕಾಶ ಈಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದವರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸುವ ದಿನಗಳು ಆರಂಭವಾಗಲಿವೆ. ಇದನ್ನು ಮೋದಿಯ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರ ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರೇ ತಮ್ಮ ಜೊತೆಗಿರುವಾಗ ತಮ್ಮನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವವರ ಹಿತವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ನಡೆಯುವುದು ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಾದರೂ ಸವಾಲೇ ಸರಿ! ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅಭಿಮಾನಿ ಬಳಗ ಇರುವುದರಿಂದ ಮೋದಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವವರ ವಿರುದ್ಧ ತಿರುಗಿಬೀಳುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಳಪಡಬೇಕಾದ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನಾಗಿಸುವ ಕೆಟ್ಟ ಪದ್ಧತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬೃಹದಾಕಾರವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ತಮಗೆ ಆಗದವರು ಯಾವುದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೋ, ಏನನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ ಅದನ್ನು ತಾವು ವಿರೋಧಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಎಡ, ಬಲವೆಂಬ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ಸಧೃಡ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವೂ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ನೇರವಾಗಿ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೂ ಹೆಚ್ಚು. ಇಂತಹ ವಿಚಾರಗಳೇ ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮುಳುವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದರೂ ಅಚ್ಚರಿಯೇನಲ್ಲ. ಇದರೊಟ್ಟಿಗೆ ಉರಿವ ಬೆಂಕಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಸುರಿಯುವಂತೆ ಆಗದಿರಲು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೇರಲಿರುವ ಬಿಜೆಪಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಂದ ಅತಿರೇಕದ ವರ್ತನೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವೂ ಇದೆ.

ಇನ್ನು, ಈಗ ಸೋಲುಂಡಿರುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಜೆಡಿಎಸ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಇವರು ತಮ್ಮ ಸೋಲನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸಿಕೊಂಡು ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೇ ವಿನಾ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಅವಿವೇಕತನ ಪ್ರದರ್ಶಿಸದಿದ್ದರೆ ಒಳಿತು. ಒಂದು ವೇಳೆ, ಮೋದಿಯ ವಿರೋಧಿಗಳೆಲ್ಲ ನಮ್ಮವರು ಎಂಬ ಪೊಳ್ಳು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ-ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಇದ್ದರೆ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಚಪ್ಪಡಿ ಎಳೆದುಕೊಂಡಂತಾಗುವುದು ನಿಶ್ಚಿತ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೇ ಗಮನಿಸಿ ಇದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಾದರೆ, ಮೈತ್ರಿ ಪಕ್ಷದ ಆಡಳಿತವಿದ್ದೂ ಬಿಜೆಪಿ 28ರಲ್ಲಿ 25 ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿರುವುದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹಾಗೂ ಜೆಡಿಎಸ್ ಒಂದಾಗಿ ನಿಂತು ಚುನಾವಣೆ ಎದುರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಬಿಜೆಪಿ ಕಳೆದ ಬಾರಿಯಷ್ಟು ಸೀಟು ಗಳಿಸಲೂ ಪ್ರಯಾಸಪಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಅಂದಾಜಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳೆಲ್ಲವೂ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿವೆ. ಮೈತ್ರಿ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಮನಸ್ತಾಪ, ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಚಾರಗಳು ಮೈತ್ರಿಯ ಸೋಲಿಗೆ ಕಾರಣಗಳಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ಅದರೊಟ್ಟಿಗೆ ಕುಟುಂಬ ರಾಜಕಾರಣವೂ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗದು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷವಾದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈ ಬಾರಿಯೂ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರನ್ನೇ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಿ ಕುಟುಂಬ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತು. ಅಂತೆಯೇ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೆಡಿಎಸ್ ಪಕ್ಷವೂ ನಿಖಿಲ್ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಜ್ವಲ್ ರೇವಣ್ಣ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನಾಗಿಸಿ ಕುಟುಂಬ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಜೆಡಿಎಸ್ ಪಕ್ಷದ ಪಾಲಿಗೆ ಭದ್ರಕೋಟೆಯಾದ ಮಂಡ್ಯ ಹಾಗೂ ಹಾಸನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದಲೇ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸಿ, ಅವರ ಗೆಲುವಿನ ಹಾದಿಯನ್ನು ಸುಗಮವಾಗಿಸುವ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ದೇವೇಗೌಡರದ್ದೂ ಆಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ, ಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ವಲ್ ರೇವಣ್ಣ ಗೆದ್ದಂತೆ, ಮಂಡ್ಯದಲ್ಲೂ ನಿಖಿಲ್ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೂ ತುಮಕೂರಿನಲ್ಲಿ ದೇವೇಗೌಡರು ಮೈತ್ರಿಯ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೈ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಜೆಡಿಎಸ್‍ಗೆ ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಆಘಾತ. ಈಗ ತುಮಕೂರಿನಲ್ಲಿ ದೇವೇಗೌಡರು ಸೋಲುಂಡಿರುವುದನ್ನು ಮೊಮ್ಮಗನಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ತ್ಯಾಗ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯಾದರೂ, ಕುಟುಂಬ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸ್ವಾರ್ಥ ತ್ಯಾಗಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಜ್ವಲ್ ರೇವಣ್ಣ ತಮ್ಮ ಗೆಲುವು ಕಂಡ ನಂತರ ತಾತನಿಗಾಗಿ ರಾಜಿನಾಮೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ, ಅವರೇ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಗೆಲ್ಲಲಿ ಎನ್ನುವ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿರುವುದು ಜೆಡಿಎಸ್ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ಪ್ರೇಮ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಲವಾಗಿ ಬೇರೂರಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಜೊತೆಗೆ ಇಂತಹ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಜನರಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅನುಕಂಪ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಈಗಿನಿಂದಲೇ ಬಲಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತಂತ್ರವೂ ಅವರಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿರಬಹುದು. ಇನ್ನು, ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಜ್ವಲ್ ರೇವಣ್ಣ ಅನರ್ಹತೆ ಭೀತಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅದರಲ್ಲಾಗುವ ಮುಜುಗರ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ನಡೆ ಅನುಸರಿಸಿರಬಹುದು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತಿರುವುದು ಮಾತ್ರ ಕುಟುಂಬ ರಾಜಕಾರಣದ ಬಣ್ಣ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷವಾದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಹ ಹೀಗೆಯೇ ಕುಟುಂಬ ರಾಜಕಾರಣದ ಮೋಹದಿಂದ ಸಮರ್ಥ ನಾಯಕತ್ವ ಇಲ್ಲದೆ ನಗೆಪಾಟಲಿಗೆ ಈಡಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದು ನಿಂತಿದೆ.

ಬಿಜೆಪಿ ಪಕ್ಷದ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಗೆಲುವಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳದ್ದೂ ದೊಡ್ಡ ಪಾಲಿದೆ. ಇದರೊಟ್ಟಿಗೆ ಬಿಜೆಪಿ ಪಕ್ಷ ಚುನಾವಣೆ ಎದುರಿಸಿದ್ದು ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ. ಬಿಜೆಪಿ ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸಿದ ಬಹುತೇಕ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಮೋದಿ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಹೆಸರು ಅವರಿಗೆ ಬಲ ತುಂಬಿ ನಿರಾಯಾಸ ಗೆಲುವು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಜನರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಬಿಜಿಪಿಯೂ ಹೊರತಲ್ಲ, ಇತರರಿಗಿಂತ ಒಂದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಕುಟುಂಬ, ಸಂಬಂಧಗಳ ಹೆಸರು ಹೇಳದೇ ದೇಶ, ದೇಶಭಕ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಲ್ಲ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಮತದರಾರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡರು. ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಯುವಮತದಾರರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮತಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜೊತೆಗೆ, ಬೇರೆ ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೋದಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ನಾಯಕತ್ವರೂಪುಗೊಳ್ಳದೆ ಗೆಲುವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಯಿತು.

ಆದರೆ, ಬಿಜೆಪಿ ಬಹುಮತಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವೇ ಇಲ್ಲವಾಗಿರುವುದು ಬೇಸರದ ಸಂಗತಿ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿದರೆ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಾದರೂ ಒಂದೊಳ್ಳೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಬಿಜೆಪಿ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಇತ್ತು. ಲಗಾಮಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ವಾಸ್ತವ.

(ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೇಖನ "ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ" ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ)

- ಸ್ಕಂದ ಆಗುಂಬೆ.

ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ದುಡ್ಡು ಹಂಚುವ ವಾಡಿಕೆ: ನಿಜವಾಗಿಯೂ ತಪ್ಪು ಯಾರದ್ದು?

ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕೈದು ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಆವರಿಸಿದ್ದ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಮೋಡ ಮಳೆಯಾಗುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಂತಿದೆ. ಮತಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಒಳಗಿನ ಗುಟ್ಟು ಹೊರಬೀಳಲು ಕ್ಷಣಗಣನೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಈ ಬಾರಿಯ ಚುನಾವಣೆ ದಿನಾಂಕ ಘೋಷಣೆಯಾದಾಗಿನಿಂದಲೂ ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಸದ್ದು - ಸುದ್ದಿ ಮಾಡಿದೆ. ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಪ್ರಚಲಿತ ಸಮಸ್ಯೆ, ಪರಿಹಾರ, ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕ್ರಮ ಇತ್ಯಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುವ ಬದಲು ಪರಸ್ಪರ ಜಗಳ, ಟೀಕೆ, ಕೆಸರೆರಚಾಟ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಜನರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಅಲಿಖಿತ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು.

ಅಷ್ಟೇ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಮ್ಮ ತೋಳ್ಬಲ, ಧನಬಲ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲೂ ತೋರಿಸಿ ಸುದ್ದಿಯಾದರು.

ಚುನಾವಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಹಣ, ಹೆಂಡ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಆಮಿಷಗಳನ್ನೊಡ್ಡಿ ಮತದಾರರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಕೊನೆಯೂ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಈ ಪದ್ಧತಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವುದು ಮಾತ್ರ ಶೋಚನೀಯ. ಗೆದ್ದು ಪಾರದರ್ಶಕ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾಗಬೇಕಾದವರೇ ಅಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಹದಗೆಡಲು ಕಾರಣರಾಗುವುದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಭವಿಷ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಮತದಾನದ ಮೂಲಕ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆರಿಸುವಾಗ ಗಮನ ಹರಿಸುವ ವಿಷಯಗಳು, ಮತದಾನದ ಕುರಿತು ಹೊಂದಿರುವ ಗಾಂಭೀರ್ಯತೆ, ಚಿಂತನಾತ್ಮಕ ವಿಚಾರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಮಾರುಹೋಗುವ ರೀತಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರಚನೆಗೆ ಉರುಳಾಗುವ ಕೆಲ ಅಂಶಗಳು.

ಇದರೊಂದಿಗೆ ಕೀಳುಮಟ್ಟದ ರಾಜಕಾರಣ, ಮತದಾರರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಒಡ್ಡಲಾಗುವ ಆಮಿಷ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರಜಾತಂತ್ರ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಗಳಂತೆ ಬೆರೆತು, ಭಾರತದಲ್ಲಾಗುವ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಸ್ವರೂಪವೇ ಹೀಗೆ ಎಂಬಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲುಷಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಮತದಾರ ಪ್ರಭುಗಳೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಜನರೇ ಚುನಾವಣಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅಕ್ರಮಗಳೆಡೆಗೆ ಜಾಣ ಕುರುಡುತನ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ‘ಅಕ್ರಮ ಪರಂಪರೆ’ಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಹಜವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ರೀತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಇದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿಗೂ, ಇಂದಿಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಕೆಲ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಬದಲಾಗದೆ ಮೊದಲಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢವಾಗಿ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡ ಅಂಶಗಳು ಹಲವಾರು ಇವೆ. ಚುನಾವಣಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಂಚಲಾಗುವ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಎಂಬಂತೆ ಜನ ವರ್ತಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿರುವುದು ಸಮಸ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣ ನಿದರ್ಶನ. 

ಪ್ರಸ್ತುತ ಜನರು ಆಲೋಚಿಸುವ ಕ್ರಮ ಹೇಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಹತ್ತಿರದವರಿಂದ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ನೈಜ ಘಟನೆಗಳೇ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಕಳೆದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವೊಂದರ ಮುಖಂಡರು ತಮ್ಮ ಬೂತಿನ ಮತದಾರರಿಗೆ ಹಣ ಹಂಚದಿರಲು ಯೋಚಿಸಿ, ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಹಂಚಲು ತಮ್ಮದೇ ಪಕ್ಷ ನೀಡಿರುವ ಹಣವನ್ನು ತಮ್ಮೂರಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗೆ ವಿನಿಯೋಗಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಬಹುತೇಕರು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು ಕೂಡ. ಆದರೆ, ಚುನಾವಣೆಗೆ ಎರಡು ದಿನವಿರುವಾಗ ಮುಖಂಡರ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತಿಳಿದ ಒಂದಿಷ್ಟು ಮಂದಿ, “ಜನರಿಗೆ ಹಂಚಬೇಕಾದ ಹಣದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಹಂಚದಿದ್ದರೆ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಪರವಾಗಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದೆ ಹೇಳಿದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹಣ ಮತದಾರರ ಜೇಬು ಸೇರಿತು. ಇಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯದವರಿಗಿಂತ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರೇ ಹಣ ಹಂಚುವುದರ ಪರವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.

ಅದೇ ರೀತಿ, ಈ ಬಾರಿಯ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೂತ್‍ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಲೆಂದು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಕೆಲ ಲಕ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಣ ಸಂದಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೂತ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಗೆ ತಲುಪಿದ್ದ ಊರ ದೇವಾಲಯವೊಂದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕುರಿತು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ಕುರಿತು ಚಿಂತಿಸಿದ ಉಭಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಮುಖಂಡರು, ತಮ್ಮ-ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಅಷ್ಟೂ ಅಕ್ರಮ ಹಣವನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸುರಿದು ಪಾಪ ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಇದನ್ನು ತಿಳಿದ ಕೂಡಲೇ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರೇ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ಎಳೆದುತಂದು ಮುಖಂಡರ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಕಲ್ಲು ಹಾಕಿ, ತಮ್ಮ ಪಾಲಿನ ಹಣವನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಂಡರು. ಚುನಾವಣೆ ಮುಗಿಯುವ ತನಕವೂ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಕಾರು, ಬೈಕು ಊರೂರು ಅಲೆದು ಹೋಟೆಲಿನ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿತ್ತು. ಇದೊಂಥರಾ ಕೋಳಿ ಮೊದಲಾ, ಮೊಟ್ಟೆ ಮೊದಲಾ? ಎಂಬಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ. ರಾಜಕಾರಣ ಹೇಗೆ ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಹದಗೆಟ್ಟಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಸರಿದಾರಿಗೆ ತರುವುದು ಏಕೆ ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಸಣ್ಣ ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಇಂದಿಗೂ ಎಷ್ಟೋ ಜನ ಮತದಾರರು ತಮಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ಹಣ ಬಂದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಹಂಚಬೇಕಾದ ಹಣವನ್ನು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರೇ ನುಂಗಿ ಮೋಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ದನಿಯೆತ್ತರಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಲವರು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಪಕ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಹಣ ಸಿಗಲೆಂದು ಆಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಇದೇ ಜನರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೆಡೆಗೆ ತೋರುವ ಅಸಡ್ಡೆ ಕುರಿತು ಪುಂಖಾನುಪುಂಖವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಸುಬಗರಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಧಾರಣ ವಿಚಾರಗಳಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಇಡೀ ದೇಶದ ಮತದಾರರ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಅವಲೋಕಿಸಿದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗಂಭೀರತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆಮಿಷಗಳನ್ನೊಡ್ಡಿ ಜನರಿಗೆ ಹಣದ ರುಚಿ ಹತ್ತಿಸಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಹಾಗೂ ಅದು ಅನೈತಿಕವೆಂಬ ಅರಿವಿದ್ದರೂ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಎಂಬಂತೆ ವರ್ತಿಸುವ ಜನರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಹುದೊಡ್ಡ ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ತಾನು ಹಣ ಪಡೆದ ಪಕ್ಷಕ್ಕೇ ಮತ ಹಾಕಬೇಕೆಂಬ ನಿಷ್ಠೆ ತೋರುವುದು ಅನುಮಾನ. ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೂ ಈ ವಿಚಾರ ತಿಳಿಯದಿರುವುದೇನಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಚುನಾವಣೆ ಎಂದಾಕ್ಷಣ ಒಂದಷ್ಟು ಹಣ ಚೆಲ್ಲುವುದು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಹರಿದು ಸಾಗುವ ಹಣ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಅಕ್ರಮವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಕಾನೂನಿನ ನೆರಳಿನಲ್ಲೇ ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರುವ ಗುಟ್ಟು. ಚುನಾವಣಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ಹಣ ಜಪ್ತಿ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಕಿವಿಗೆ ಬಿದ್ದರೂ ಅವು ನ್ಯಾಯದೇವತೆಗೆ ತೆರುವ ಕನಿಷ್ಠ ಮೊತ್ತದ ತಪ್ಪುಕಾಣಿಕೆಯಂತೆ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಅಪ್ರಿಯ ಸತ್ಯ. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಯಾವ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವೂ ಈ ಪರಂಪರೆಗೆ ಅಂತ್ಯ ಹಾಡುವ ಧೈರ್ಯ ಮಾತ್ರ ತೋರುತ್ತಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಎಂಬುದು ಮಾತ್ರ ಕಟುವಾಸ್ತವ.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚುನಾವಣೆಗಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ನಡೆಸುವ ದುಂದುವೆಚ್ಚ ಸಾವಿರ ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿಹೋಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಹಣ ಅಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಜನಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಹರಿದುಹೋಗುವುದರಿಂದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅನುಕೂಲ ಯಾವೊಬ್ಬ ಜನಸಾಮಾನ್ಯನಿಗೂ ಆಗಲಾರದು. ಒಂದು ವೇಳೆ, ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಹೀಗೆ ಪೋಲಾಗುವ ಹಣವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಪಕ್ಷಗಳ ವತಿಯಿಂದಲೇ ಒಂದಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಆ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಆದರೆ, ಈ ಯಾವುದೇ ವಿಚಾರಗಳು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬೇಕೆಂದರೆ ಜನರ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಬೇಕು, ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವೇ ಹಕ್ಕು ಹೊರತು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ಹಣ ಪಡೆಯುವುದು ಹಕ್ಕಲ್ಲ ಎಂಬ ಅರಿವು ಜನರಲ್ಲಿ ಮೂಡಬೇಕು. ಈ ಕೆಲಸಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಹದಗೆಟ್ಟಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಜನರ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕು.

(ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೇಖನ "ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ" ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ)

- ಸ್ಕಂದ ಆಗುಂಬೆ

ನೈತಿಕತೆಯಿಂದ ದೂರ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಸರಿದಾರಿಗೆ ತರುವುದು ಹೇಗೆ?

ಕಾಲ ನಿಂತ ನೀರಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವೂ ಸದಾ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಹಜ ಮತ್ತು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ / ಪತ್ರಿಕಾ ರಂಗ ಕೂಡ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಲ್ಲ. ದಶಕಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೂ ಈಗಿನದ್ದಕ್ಕೂ ತುಲನೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅಗಾಧ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿರಾಯಾಸವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು.
ಹಿಂದೆ ಪತ್ರಕರ್ತರನ್ನ ಸಮಾಜ ಕಾಣುವ ಬಗೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಪತ್ರಕರ್ತರೆಂದರೆ ಕಡಿಮೆ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸುವವರು / ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವವರು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರಿಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಕೊಡಲೂ ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ ಮತ್ತು ಹಲವು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಇವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೂ ಸತ್ಯ. ಆದರೆ, ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅಂದಿನ ಪತ್ರಕರ್ತರನ್ನು ಸಮಾಜ ಗೌರವ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ನಂಬಿಕಸ್ಥರನ್ನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಬಗೆ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಬಹುತೇಕ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಹಣದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಬಡವರಾಗಿದ್ದರೂ, ನೈತಿಕತೆ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಘನತೆ, ಗಾಂಭೀರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದರು ಎನ್ನಬಹುದು. ಆದರೆ, ಕಾಲಚಕ್ರ ಪತ್ರಕರ್ತರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಬೇಕಲ್ಲಾ? ಬದಲಾವಣೆಯ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಬೇರೆ ಯಾವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೂ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವಂತೆ ಬೆಳೆದಿದೆ. ನೋಡನೋಡುತ್ತಲೇ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ನಿಂತು, ಪತ್ರಕರ್ತರೂ ಇತರೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಂತೆ ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಸಂಬಳ ಪಡೆಯುವ ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಒಂದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬಂತೆ ನೈತಿಕತೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ, ಪತ್ರಕರ್ತ ಬಡವರಾಗುವಂತಹ ಸ್ಥಿತಿ ಕೂಡ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವುದು ಕಟು ಸತ್ಯ. ಇಂದಿನ ಬಹುತೇಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳೇ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಅವರ ಕೈಗೊಂಬೆಯಾಗಿ ವರ್ತಿಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಲಾಭದಾಯಕ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಣ ಕುರುಡರಾಗಬೇಕಾದ ಸಂದಿಗ್ಧತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ.

ಇವತ್ತಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದತ್ತಲೇ ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸುವುದಾದರೆ ಖುಷಿ ಹಾಗೂ ಸಿಕ್ಕ ಖುಷಿಯಷ್ಟನ್ನೂ ನುಂಗಬಲ್ಲ ಬೇಸರದ ವಿಚಾರ ಎರಡೂ ಒಂದರ ಹಿಂದೊಂದು ನಿಂತಿರುವುದು ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹಿಗ್ಗುತ್ತಿದೆ. ಮನೋರಂಜನಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪಕ್ಕಕ್ಕಿಟ್ಟು ಬರೀ ಸುದ್ದಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನೇ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿಕೊಂಡು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದರೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಗಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತು ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅಂತೆಯೇ ಕೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಚುನಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಜೀವ ತಳೆದು, ತಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಉದಾಹರಣೆಗಳೂ ಇವೆ.
ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನರು ಪತ್ರಕರ್ತರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿಗೂ‌ ಮತ್ತು ಅಣಬೆಗಳಂತೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಏರಿದಂತೆ ಪತ್ರಕರ್ತರೆಡೆಗಿನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಬದಲಾದ ಬಗೆಗೂ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಹಿಂದೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅವುಗಳು ಹೊರಗೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪರಿ ಹಾಗೂ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರಬಲ್ಲರು ಎಂದು ಹುಟ್ಟಿದ ನಂಬಿಕೆ ಇಂದು ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಪೈಪೋಟಿಗಳಾಚೆಗೂ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಹೊಸ ಕ್ರಾಂತಿಯೊಂದನ್ನು ಮೂಡಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಸಿದ್ಧ ಮಾದರಿಯ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದ ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಗಳು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಹಾಗೂ ಜನರ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ನಂಬಿಕೆಯ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಕಿತ್ತು ಹಾಕಿದವೇ ವಿನಃ ಯಾವ ಹೊಸತನಕ್ಕೂ, ಯಾವ ಕ್ರಾಂತಿಗೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಬೇಸರದ ಸಂಗತಿ.

ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಅದರಲ್ಲೂ ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಏರುಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಚಿತ್ರ ವಿಚಿತ್ರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾಗಿದ್ದು ನಿಸ್ಸಂದೇಹ ಸಂಗತಿ. ಟಿಆರ್‌ಪಿ ಎಂಬ ಅಂಕಗಳಿಕೆ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ವಾಹಿನಿಗಳು ಪೈಪೋಟಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಮೇಲೆ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಜನರಿಗೆ ರೇಜಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತವೇ. ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಗಳ ಕರಿನೆರಳು ಯಾವಮಟ್ಟಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತೆಂದರೆ ಜನರ ಅಭಿರುಚಿ ಬದಲಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಭಾಷಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೂ ಬದಲಾಗಿ ಗಂಭೀರ ಪದಬಳಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಪತ್ರಿಕಾ ಭಾಷೆ, ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆ ಅಥವಾ ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಪೀತ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಭಾಷೆಯ ಆಸುಪಾಸಿಗೆ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುವಂತಾಯಿತು. ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಗಳ ಆಗಮನ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಿತೇ ವಿನಃ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಅದರದ್ದು ಶೂನ್ಯ ಕೊಡುಗೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಯಾವ ಅನುಮಾನವೂ ಇಲ್ಲ.

ಯಾವಾಗ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಜನರ ಬಾಯಿಗೆ, ಬೈಗುಳಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಲು ಆರಂಭವಾದವೋ ಅಂದು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಘನತೆ ಹಾಗೂ ಗಾಂಭೀರ್ಯತೆಗೆ ಮೊದಲ ಕೊಡಲಿ ಏಟು ಬಿದ್ದಿತು. ಮಾಧ್ಯಮಗಳು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಪ್ರಶ್ನಾತೀತರಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತು ಹುಟ್ಟಲು ಕಾರಣವೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಾದ ಕಲ್ಮಶ. ಪತ್ರಕರ್ತರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪತ್ರಿಕಾ ರಂಗದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಗೆ ಮಾರಕವಾಗಲು ಕಾರಣವಾದ ಆರಂಭಿಕ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು.

ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೆಲ ತಾಜಾ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನೇ ಗಮನಿಸುವುದಾದರೆ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಯಾವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಈಗ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಕನ್ನಡದ ಹೆಸರಾಂತ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಕೆಲ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಹಣದ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದು ಸಮಾಜದ ಮುಂದೆ ನೈತಿಕವಾಗಿ ಬೆತ್ತಲಾಗಿದ್ದರು. ಆ ಘಟನೆ ಮಾಸುವ ಮುನ್ನವೇ ಕನ್ನಡದ ಮತ್ತೊಂದು ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಯ ನಡೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ. ವೃತ್ತಿಪರ ಪತ್ರಕರ್ತರೇ ಕಟ್ಟಿದ ವಾಹಿನಿ, ಭರವಸೆಯ ಬೆಳಕು ಎಂಬ ಅಡಿಬರಹದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾದ ವಾಹಿನಿ ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದ್ವೇಷ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರ ವಿರುದ್ಧ ತಿರುಗಿ ಬಿದ್ದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಘಟನೆಗೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಯಾಮಗಳಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಸತ್ಯವಾದರೂ ಕಳೆದ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಮಾಧ್ಯಮವೊಂದು ತನ್ನ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದವರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ದುರಾದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ವಾಹಿನಿ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳಿಂದಲೂ ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ಪರ ಒಲವು ತೋರಿಸಿಕೊಂಡು, ಅನೇಕ ಆಕ್ಷೇಪಾರ್ಹ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದೆ ಎಂಬುದೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ. ವಾಸ್ತವ ಹೀಗಿರುವಾಗ ತನ್ನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದವರು ಸರಿಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ದನಿಯೆತ್ತುವ ನೈತಿಕತೆ ಇರಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ನಿಷ್ಠುರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಮಾಧ್ಯಮ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷ ನಿಷ್ಠೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಉದಾಹರಣೆ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಕೈಗೊಂಬೆಯಾಗಿ ಪತ್ರಕರ್ತ ಕುಣಿಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸೋಲಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಸೋಲು. ಇಂತಹ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ವಿರಾಮ ಬೀಳದ ಹೊರತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರೆಡೆಗಿನ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವುದೂ ಕಷ್ಟ ಸಾಧ್ಯ. ಅಂತೆಯೇ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರೂ ಕೂಡ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ವಿಚಾರವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾವುದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ಅದತ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುವಷ್ಟು ವ್ಯವಧಾನ ತೋರಿಸುವುದೂ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವಂತಿಲ್ಲ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸಿದ ಫಲವಾಗಿ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಮಾಧ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಓದುಗ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡಂತಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ವಿಷಾದನೀಯ. ಇದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕೆಂದರೆ ಪತ್ರಕರ್ತ ಅಥವಾ ಓದುಗ ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಲೇಬೇಕಿದೆ. ನಿರಂತರ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮುಂದಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಹಾದಿಯತ್ತಲೇ ಹೊರಳುವಂತೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸಬೇಕಿದೆ.

ಕೇವಲ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಕೇಳಿದ ಅಥವಾ ನೋಡಿದ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಅನುಭವಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೀಗೆಲ್ಲಾ ಬರೆಯುವಾಗ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತಿದ್ದ ಅನುಮಾನವೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಓದಿದ ಅನುಭವೀ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗಿರಬಹುದೆಂದು.
ನನಗನ್ನಿಸುವ ಹಾಗೆ ಮುಖ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಹಜ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎಂದರೆ ವಾಸ್ತವವೇ ಬೇರೆ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ಬೇರೆ ಎಂಬುದು. ದುರಂತವೆಂದರೆ ಇಂದು ಯಾರೇ ನಿಷ್ಠುರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಹಾಗೂ ಅದು ಏಕೆ ಅಸಾಧ್ಯವೆಂಬ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವವರು ಸಿಗುತ್ತಾರೆಯೇ ವಿನಃ ಈಗಿರುವ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ದಾಟಿ ಹೊಸ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುವವರು ಸಿಗುವುದು ವಿರಳ. ಇವೆಲ್ಲದರ ಅರಿವಿದ್ದೂ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಲ್ಲದೇ ಹೊಸತನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಸಮಾಧಾನದೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹರವಿಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.

(ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೇಖನ 'ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ' ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ)

- ಸ್ಕಂದ ಆಗುಂಬೆ.

ಪುಡಿಯಾದ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಹುಡುಕುವುದು ಕಷ್ಟ ಕಣೇ ಹುಡುಗಿ!

ಪಾರಿಜಾತ,
ಅರಳುವ ಮೊದಲೇ ಬಾಡಿದ ಹೂವಂತೆ, ಮಳೆಗಾಲ ಮುಗಿಯುವ ಮೊದಲೇ ಬತ್ತಿದ ನದಿಯಂತೆ, ಊರು ತಲುಪುವ ಮೊದಲೇ ಕೊನೆಯಾದ ರಸ್ತೆಯಂತೆ. ಅಗಾಧವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದ್ದ ಭಾವವೊಂದು ಅಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ತಬ್ಧಗೊಂಡು ಜೀವ ಹಿಂಡುತ್ತಿದೆ. ವಿನಾಕಾರಣ ನಿಂತು ಹೋದ ಪ್ರೇಮ ಶಕೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಮರುಚಾಲನೆ ನೀಡುವ ಮನಸ್ಸಾಗಿದೆ, ಹಳೇ ಹುರುಪಿನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನೆದುರು ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಶರಣಾಗತ ವತ್ಸಲೆ..!
ಒಲವ ರಥಬೀದಿಯಲಿ ನಿನ್ನ ಗೆಜ್ಜೆ ಸದ್ದು ಕೇಳದೆ ಯುಗಗಳಾದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಊರೂರು ಅಲೆವ ಅಲೆಮಾರಿಯೊಬ್ಬ ತನ್ನ ವಿಳಾಸವ ತಾನೇ ಮರೆತಂತೆ, ದಡವ ಮುಟ್ಟಿ ಹಿಂತಿರುಗುವಾಗ ಕಡಲ ಅಲೆಯೊಂದು ನಿಟ್ಟುಸಿರ ಬಿಗಿಹಿಡಿದು ಬಿಕ್ಕಿದಂತೆ, ನಿನ್ನಿಂದ ನೂರು ಮೈಲುಗಳಾಚೆ ದೂರದ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ನಿಂತು ಪರಿತಪಿಸುತ್ತಿರುವೆ. ನಿನ್ನ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿ ಈ ಪರಿ ಕಾಡಬಹುದೆಂದು ನಾನೆಣಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರೀತಿಯ ಅಗಣಿತ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ವಿರಹಕ್ಕೆ ಬೇಕು ಬೇಕಂತಲೇ ಬಿದ್ದ ನನ್ನಿಂದ ಇಂತಹದ್ದೊಂದು ಪತ್ರವನ್ನು ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೀನೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ.
ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದೇ ಸುಡುತ್ತಿರುವ ವಿರಹವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿ ನಾಟಕದ ನಗು ಬೀರುವುದು ನನಗಿನ್ನು ಅಸಾಧ್ಯ. ಮುಚ್ಚು ಮರೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವೆ, ವಿರಹ ವೇದನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೋತಿದ್ದೇನೆ. ತಡರಾತ್ರಿಯ ಕನಸುಗಳೆಲ್ಲಾ ನಿನಗೆ ಕಂದಾಯ ಕಟ್ಟುವುದರಲ್ಲೇ ತಲ್ಲೀನವಾಗಿರುವಾಗ ಸುಳ್ಳು ಸಾಕ್ಷಿ ನುಡಿದು ಆತ್ಮದ ನಂಬಿಕೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರೆ. ದೇಶದ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳೆಲ್ಲಾ ವಿರಹ ವೇದನೆಯ ಮುಂದೆ ಕ್ಷುಲ್ಲಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿರುವಾಗ `ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಸೌಖ್ಯ’ ಎಂದು ನಗೆಯಾಡಿ ನನಗೆ ನಾನೇ ಮೋಸ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಹಿತವೆನಿಸುತ್ತಿದೆ. ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ಪುಡಿಯಾದ ಕನ್ನಡಿಯ ಚೂರುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಕಾಣುವುದು ಕಷ್ಟವೆಂಬ ಸತ್ಯ ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರವೂ ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತು ಹಠ ಸಾಧಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಏನೇನೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ.
ತಪ್ಪಿನ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗಿದೆ, ನಿನ್ನೆದೆಯ ಸಂತೆಗೆ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೇ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಪರಕೀಯನಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಮೊದಲಿನಷ್ಟೇ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ನೀಡು. ತೋಳ ಸೆಲೆಯಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಡಲು ಹಾತೊರೆದ ಈ ಹುಡುಗನ ಹುಡುಗಾಟವನ್ನು ಇದೊಮ್ಮೆ ಮನ್ನಿಸು. ಒಳಗಿರುವ ಅಹಂಕಾರವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕರಗಿಸಿಕೊಂಡು ಕೈ ಒಡ್ಡುತ್ತಿರುವೆ ಬೊಗಸೆ ತುಂಬ ಪ್ರೀತಿ ನೀಡು, ಭವತಿ ಭಿಕ್ಷಾಂದೇಹಿ.

ಸ್ಕಂದ ಆಗುಂಬೆ.

ಈ ಬರಹ ಕನ್ನಡಪ್ರಭ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಪುರವಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.

(ಮೂಲಪ್ರತಿ)

ಮಲೆನಾಡಿನ ಬಗೆಬಗೆಯ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ

ಬಾಳೆಲೆಯ ತುದಿಗೂ, ಬಾಟಲಿಯ ಪಕ್ಕಕ್ಕೂ, ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೂ ಸಲ್ಲುವ ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ ಪದಾರ್ಥ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ. ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಬೆರಳು ಮತ್ತು ನಾಲಗೆಯ ನಡುವಿನ ತ್ರಿಕೋನ ಪ್ರೇಮಕಥೆ ಇಂದು ನಿನ್ನೆಯದಲ್ಲ. ದಿನನಿತ್ಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಊಟದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಭೂರಿ ಭೋಜನದ ನಡುವಲ್ಲೂ ಜಾಗಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನತನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಯಲ್ಲೂ ತರಹೇವಾರಿ ವಿಧಗಳಿವೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಮಲೆನಾಡಿನ ಜನ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದಹಸ್ತರು. ಬಿರುಬೇಸಿಗೆಯ ಹೊತ್ತಲ್ಲೂ ನಿಮ್ಮ ನಾಲಗೆಯ ಮತ್ತೇರಿಸುವ ಜಿಹ್ವಾಪ್ರಿಯ ಪದಾರ್ಥದ ಕುರಿತು ಒಂದು ಕಿರುಲೇಖನ.

1. ಮಾವಿನಮಿಡಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ - ಹಣ್ಣುಗಳ ರಾಜ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ ಮಾವು, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಪಾರುಪತ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಹದವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಘಮಘಮಿಸೋ ಮಾವಿನಮಿಡಿಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಹಾಕುವುದೆಂದರೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹಬ್ಬ. ಇದರ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಮಾವಿನಮಿಡಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗೆ ಸೂಕ್ತ. ಆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪೆಮಿಡಿ ಬಹುಶ್ರೇಷ್ಠ.

ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ : ಹದವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಮಾವಿನಮಿಡಿಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ದು, ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒರೆಸಿ ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರೆಯ (ಡ್ರಮ್) ತಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಮಾವಿನಸೊಪ್ಪನ್ನು ಹಾಕಿ ನಂತರ ಒಂದು ಪದರ ಮಾವಿನಮಿಡಿ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಪದರ ಉಪ್ಪಿನಂತೆ ತುಂಬಿಸಿಟ್ಟು ಮುಚ್ಚಳ ಹಾಕದೆ ಗಾಳಿಯಾಡಲು ಅನುವಾಗುವಂತೆ ಮುಚ್ಚಬೇಕು. ಉಪ್ಪು ಕರಗಿ, ಮಿಡಿಗಳು ಚರಟುವ ತನಕ ಬಿಡಬೇಕು. (ಆಗಾಗ ಡ್ರಮ್ಮಿನೊಳಗೆ ಕೈಹಾಕಿ ಮಿಡಿಯನ್ನು ಮಗುಚಿಹಾಕುವ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಕೆಲವೆಡೆ ಇದೆ, ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕೈಯನ್ನು ಒಣಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ).
ಮಿಡಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚರಟಿದ ನಂತರ ಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದು ನೆರಳಲ್ಲಿ ಆರಲು ಇಡಬೇಕು. ಹಾಳಾದ ಮಿಡಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು, ಉತ್ತಮ ಮಿಡಿಗಳನ್ನು ಒಣಗಿದ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಒರೆಸಬೇಕು. ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಮಿಡಿಯನ್ನು ಡ್ರಮ್ಮಿನಿಂದ ತೆಗೆದ ನಂತರ ಡ್ರಮ್ಮಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಷ್ಟೂ ಉಪ್ಪಿನನೀರಿಗೆ ಅರಶಿನ ಮತ್ತು ಇಂಗು (ಸಾವಿರಮಿಡಿಗೆ ಎರಡು ಚಮಚ ಅರಶಿನ & ಎರಡು ಕಡಲೆಕಾಳಿನಷ್ಟು ಇಂಗಿನಂತೆ) ಸೇರಿಸಿ ಹತ್ತರಿಂದ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಕುದಿಸಿ, ತಣಿಯಲು ಇಡಬೇಕು.

ಮೆಣಸಿನಪುಡಿ (ಸಾವಿರಮಿಡಿಗೆ ಒಂದೂವರೆ ಕೆಜಿ ಅಂದಾಜಿನಲ್ಲಿ), ಜೀರಿಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ (ಎರಡು ಮುಷ್ಟಿ), ಕಾಳುಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ (ಒಂದು ಮುಷ್ಟಿ), ಸಾಸಿವೆ ಪುಡಿ (ಒಂದೂವರೆ ಪಾವು ಸಾಸಿವೆ) ಹಾಗೂ ಒಂದು ಮುಷ್ಟಿ ಜೀರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಮೆಂತ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪುಡಿ ಮಾಡಿ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಬೇಕು.
ನಂತರ ಒರೆಸಿಟ್ಟ ಮಿಡಿ ಮತ್ತು ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸಿದ ಪುಡಿಗಳನ್ನು ಕಾಯಿಸಿ ತಣಿಸಿದ ಉಪ್ಪುನೀರಿಗೆ ಹಾಕಿ ಕದಡಿ, ಅರ್ಧ ಕಾಫಿ ಲೋಟದಷ್ಟು ಕೊಬ್ಬರಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕಾಯಿಸಿ ಕೊಂಚ ಇಂಗು ಸೇರಿಸಿ, ತಣಿಸಿ ಮಿಡಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಿಸಿಟ್ಟ ಜಾಲಿಗೆ (ಭರಣಿ) ಹಾಕಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಪುನಃ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಯಿಸಿ ತಣಿಸಿದ ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಇಂಗು ಹಾಕಿ ಜಾಲಿಯ ಮುಚ್ಚಳವನ್ನು ಭದ್ರವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟು ಐದಾರು ತಿಂಗಳ‌ ನಂತರ ತೆಗೆದರೆ ಮಿಡಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಸಿದ್ದ.

2. ಅಮಟೆ ಕಾಯಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ : ಹದವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಅಮಟೆ ಮಿಡಿಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಮಾವಿನಮಿಡಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಹಾಕುವ ಕ್ರಮವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.

3. ಕಂಚಿಕಾಯಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ : ಕಂಚಿಕಾಯಿಯ ಸಿಪ್ಪೆ ಬಿಡಿಸಿ, ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿ, ಉಪ್ಪು ಅರಶಿನ ಹಾಕಿ ಹದವಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದು (ಕನಿಷ್ಟ ಎರಡು ಬಾರಿ) ಎಣ್ಣೆಬಾಣಲೆಗೆ ಹಾಕಿ ಹುರಿದು ತಣಿಸಿ. ಸಿಪ್ಪೆಬಿಡಿಸಿಟ್ಟ ಕಂಚಿ ಹಣ್ಣನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ರಸವನ್ನು ತೆಗೆದು, ಸೋಸಿಡಿ.
ಒಂದು ಪಾತ್ರೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರು, ಉಪ್ಪು, ಸ್ವಲ್ಪ ಜೀರಿಗೆ ಮೆಣಸಿನ (ಸೂಜಿಮೆಣಸು) ಪುಡಿ ಹಾಕಿ (ಹಸಿ ಸೂಜಿಮೆಣಸಾದರೆ ಜಜ್ಜಿ ಹಾಕಬೇಕು) ಕುದಿಸಿ ಹಣ್ಣಿನ ರಸ ಹಾಕಿ ಪುನಃ ಕುದಿಸಿ ತಣಿಸಬೇಕು. ಸಂಪೂರ್ಣ ತಣಿದ ನಂತರ ಹುರಿದ ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಜೀರಿಗೆ ಮೆಣಸನ್ನು (ಸೂಜಿಮೆಣಸು) ಪುಡಿಮಾಡಿ ಕೊಬ್ಬರಿಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಹುರಿದು ತಣಿಸಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಜಾಲಿಗೆ ಹಾಕಿಡಿ.

4. ನಿಂಬೆಕಾಯಿ ಹುಡಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ : ನಿಂಬೆಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಒರೆಸಿ ಹೋಳುಗಳಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿ ಒಣಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿಡಿ, ಹರಳುಪ್ಪನ್ನು ಹುರಿದು ಪುಡಿಮಾಡಿ ಹೋಳುಗಳಿಗೆ ಹಾಕಿ. ನಂತರ ಒಣಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ, ಜೀರಿಗೆ, ಮೆಂತ್ಯ, ಕೊಂಚ ಸಾಸಿವೆಯನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡಿ ಹೋಳುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ. ಕೊಬ್ಬರಿ ಎಣ್ಣೆ ಕಾಯಿಸಿ ಇಂಗು ಹಾಕಿ ತಣಿದ ನಂತರ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ.

5. ದುಡ್ಲೆಕಾಯಿ - ನಿಂಬೆಕಾಯಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ತಯಾರಿಸಿದ ವಿಧಾನದಲ್ಲೇ ಮಾಡಬೇಕು.

6. ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ : ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಒರೆಸಿ, ಬೇಯಿಸಿ, ಒಡೆದು ಬೀಜ ತೆಗೆದು, ನೆರಳಲ್ಲಿ ಆರಿಸಲು ಇಡಿ. ಹರಳುಪ್ಪನ್ನು ಹುರಿದು ಪುಡಿಮಾಡಿ, ಆರಿಸಿದ ಹೋಳುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ನಿಂಬೆಕಾಯಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ತಯಾರಿಸಿದ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ.

7. ಇಡಿ ನಿಂಬೆಕಾಯಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ : ನಿಂಬೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಕುದಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ಹಾಕಿ ಎರಡು ನಿಮಿಷ ಬಿಟ್ಟು ಇಳಿಸಿ, ನಂತರ ನೀರಿನಿಂದ ತೆಗೆದು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒರೆಸಿ. ನಿಂಬೆಹಣ್ಣಿನ ಸುತ್ತ ಮೂರರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಒಟ್ಟೆ (ತೂತು) ಮಾಡಿ. ಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ, ಜೀರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೆಂತ್ಯೆ ಪುಡಿ, ಕೊಬ್ಬರಿ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಸಿದ ಇಂಗು, ಹುರಿದು ಪುಡಿಮಾಡಿದ ಉಪ್ಪು ಹಾಕಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ತೂತಿನೊಳಗೆ (ಒಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ) ತುಂಬಬೇಕು. ನಂತರ ಅದೇ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ನಿಂಬೆಹಣ್ಣಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸವರಿ ತೆಗೆದಿಟ್ಟರೆ ಒಂದೆರೆಡು ವಾರದ ನಂತರ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.
(1 ಕೆಜಿ ನಿಂಬೆಹಣ್ಣಿಗೆ ಅರ್ಧ ಕೆಜಿ ಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ, ಒಂದು ಹಿಡಿ ಜೀರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೆಂತ್ಯೆಯ ಅಂದಾಜಿನಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಣ ತಯಾರಿಸಿ)

8. ಕಡಗಾಯಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ : ಬೆಳೆದ ಮಾವಿನ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಗೊರಟಿನ (ವಾಟೆ) ಸಮೇತ ಕತ್ತರಿಸಿ, ಆರರಿಂದ ಎಂಟು ಹೋಳುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಉಪ್ಪನ್ನು ಹುರಿದು, ತಣಿಸಿ ಹೋಳುಗಳಿಗೆ ಹಾಕಿ. (ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಕಾಯಿಗಳಿಗೆ) ಅರ್ಧ ಕೆಜಿ ಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ, ತಲಾ ಒಂದು ಲೋಟ ಜೀರಿಗೆ, ಮೆಂತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಾಸಿವೆ, ಅರ್ಧ ಲೋಟ ಜೀರಿಗೆ ಮೆಣಸಿನ (ಸೂಜಿಮೆಣಸು) ಪುಡಿ ಸೇರಿಸಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ. ಒಂದೂವರೆ ಲೋಟ ಕೊಬ್ಬರಿ ಎಣ್ಣೆಗೆ ಎರಡಿಂದ ಮೂರು ಕಡಲೆಗಾತ್ರದಷ್ಟು ಇಂಗು ಸೇರಿಸಿ ಕಾಯಿಸಿ ಪೂರ್ಣ ತಣಿದ ನಂತರ, ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿ, ಜಾಲಿಗೆ ಹಾಕಿಡಿ.

9. ಕೊಚ್ಚುಪ್ಪಿನಕಾಯಿ : ಮಾವಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಒರೆಸಿ, ಚಿಕ್ಕಹೋಳುಗಳನ್ನಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿ, ಉಪ್ಪು ಹುರಿದು ತಣಿಸಿ, ಹೋಳುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕು, ಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ, ಜೀರಿಗೆ, ಮೆಂತ್ಯೆ, ಸಾಸಿವೆ ಪುಡಿಮಾಡಿ ಕಲೆಸಿ. ಕೊಬ್ಬರಿ ಎಣ್ಣೆ ಕಾಯಿಸಿ, ಇಂಗು ಬೆರೆಸಿ ನಂತರ ಹೋಳುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ. ಕೊಚ್ಚುಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಜಾಸ್ತಿದಿನ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಜಾಸ್ತಿ‌ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸದೇ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ.

ಮಾಹಿತಿ : ಭಾರತಿ.ಕೆ ಮತ್ತು ಸುಮ.ಕೆ.ಎನ್

- ಸ್ಕಂದ ಆಗುಂಬೆ

(ಮೂಲಪ್ರತಿ)

ಈ ಲೇಖನ ಕನ್ನಡಪ್ರಭ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.

ಹುಲಿಮಾರ

             "ದ್ಯಾವನಾಯ್ಕನ್ನ ಹುಲೀ ಹಿಡೀತಂತೆ, ನಿನ್ನೆ ರಾತ್ರಿ ಶಿಕಾರಿಗ್ ಹೋದೋನು ಬೆಳ್ಗಾದ್ರೂ ಬರ್ದೇ ಇರೋದನ್ ನೋಡಿ ಅವ್ನ್ ಮಗ ಮಾರ ಹುಡ್ಕಂಡ್ ಹೋದಾಗ ಆ ಹುಲಿಯಮ್ಮನ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ್ ಎದ್ರಿರೋ ಹೆಬ್ಬಲಸಿನ ಮರದ್ ಕೆಳ್ಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ನಂತೆ, ಮಗ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಹರಕೆ ತೀರ್ಸೋಕ್ ಹೋದೋನು, ಆಮೇಲ್ ಒಂದ್ ಕೋಳಿ ಬಲಿ ಕೂಡ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ, ದೇವ್ರ್ ಸುಮ್ನೆ ಬಿಡ್ತದಾ? ಅವ್ನನ್ನೇ ಬಲಿ ತಗಂಡಿದೆ ನೋಡಿ" ಏದುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ ಯಜಮಾನ ಸೀನಯ್ಯಂಗೆ ವರದಿ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶಂಕ್ರ. ದ್ಯಾವನಾಯ್ಕ ಸೀನಯ್ಯನ ಮನೆಮಗನಂತೆ ಇದ್ದವನು, ಸುಮಾರು ಐವತ್ತರ ಆಸುಪಾಸಿನವನು. ಸಣ್ಣ ಹುಡುಗನಿರಬೇಕಾದರೆ ಮಂಗನ ಕಾಯಿಲೆ ಬಂದು ಅವನ ಅಪ್ಪ, ಅಮ್ಮ ಸತ್ತ ಲಾಗಾಯ್ತು ಇವನನ್ನು ಸಾಕಿ, ಬೆಳೆಸಿ, ಮದುವೆ ಮಾಡಿಸುವ ತನಕವೂ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು ಸೀನಯ್ಯ. ಅವನದ್ದೂ ಒಂದು ಸಂಸಾರವೆಂದು ಶುರುವಾದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಮನೆ ಬಳಿಯೇ ಒಂದು ಜಾಗ ಗೊತ್ತು ಮಾಡಿ ಚಿಕ್ಕ ಸೂರನ್ನೂ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಮನೆ ಮಗನಂತೆ ಬೆಳೆದ ದ್ಯಾವನಾಯ್ಕ ಸತ್ತನೆಂದಾಗ ಸೀನಯ್ಯನಿಗೆ ಕಣ್ಣು ಕತ್ತಲೆಗಟ್ಟಿದಂತಾಗಿತ್ತು. ಅಮ್ಮೋರೇ.. ಸೀನಯ್ಯಂಗ್ ತಲೆ ಸುತ್ ಬಂದಿದೆ ನೀರ್ ತಗಂಬನ್ನಿ ಬೇಗ ಎಂದು ಶಂಕ್ರ ಕೂಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಒಳಗಿನಿಂದ ಓಡಿಬಂದ ಮೂಕಮ್ಮ ಗಂಡನಿಗೆ ನೀರು ಕುಡಿಸಿ, ಎದೆಯುಜ್ಜುತ್ತಾ ಶಿವ್ನೇ ಏನಾಯ್ತಪ್ಪಾ ಎಂದು ಗಲಿಬಿಲಿಗೊಳ್ಳಲು, ಶಂಕ್ರ ಸಾವಧಾನವಾಗಿ ನಡೆದಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ವಿವರಿಸಿದ್ದ. ವಿಷಯ ಕೇಳಿ ದಿಗ್ಭ್ರಾಂತಳಾದ ಮೂಕಮ್ಮ "ದ್ಯಾವ ಹೋದ್ನಾ.." ಎಂಬ ಉದ್ಘಾರ ತೆಗೆದು, ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಕಣ್ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ ಸೀನಯ್ಯನೆಡೆಗೆ ದೈನ್ಯತೆಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು.

      "ನಮ್ ವಂಶದ ಹುಲಿ ಇವ್ನು, ದೇವ್ರ್ ಕೊಟ್ಟ ಹುಲಿ, ಇವ್ನಿಗ್ ಹುಲಿಮಾರ ಅಂತಾನೇ ಹೆಸ್ರಿಡ್ತೀನಿ.. ಹುಲಿಮಾರ.. ಹುಲಿಮಾರ.. ಹುಲಿಮಾರ.." ಮಗುವಿನ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರುಬಾರಿ ಹೆಸರು ಕೂಗಿದ ದ್ಯಾವನಾಯ್ಕನ ಮುಖ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ಹೆಂಡತಿ ನಾಗಿ ಮಾತ್ರ "ಹುಲಿಮಾರ ಅಂತೆ ಹುಲಿಮಾರ ಅದೇನ್ ಹೆಸ್ರೋ? ಮಗೂಗೆ ಒಂದ್ ಒಳ್ಳೇ ಹೆಸ್ರಿಡ್ಬಾರ್ದಾ" ಎಂದು ಸಿಡುಕುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದ್ಯಾವುದರ ಪರಿವೆಯೇ ಇಲ್ಲದ ದ್ಯಾವನಾಯ್ಕ "ಅಲೆಲೆಲೆ.. ಹುಲಿಮಾರ.. ಬಂಗಾರ.. ನನ್ನೂರ ಸರದಾರ.." ಅಂತ ಮಗುವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಅವನ ಖುಷಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ ಸೀನಯ್ಯ ಮತ್ತು ಮೂಕಮ್ಮ ಬಳಿ ಬಂದು ಮಗುವಿನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೂರು ರುಪಾಯಿ ಇಟ್ಟು "ಊರಿಗ್ ಒಳ್ಳೇ ಹೆಸ್ರು ತಗೊಂಡ್ ಬಾ, ಹುಲಿಯಂತೆ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾಗು" ಎಂದು ಮಗುವಿನ ತಲೆ ನೇವರಿಸಿ.. ನಾಗಿಯನ್ನು ಕರೆದು "ಹೆಸರು ಯಾವ್ದಾದ್ರೇನಂತೆ ಮಗುವಿಗೆ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮುಖ್ಯ, ಒಳ್ಳೇ ರೀತಿಲಿ ಬೆಳ್ಸು ಮಗನ್ನ" ಅಂತ ಹೇಳಿ ಹಾರೈಸಿ ಹೋಗಿದ್ದರು.
   
         ಮದುವೆಯಾಗಿ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ದ್ಯಾವನಾಯ್ಕನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಸು ಅಳುವ ಸದ್ದು ಕೇಳಿರದ ಕಾರಣ ಬುಡುಬುಡುಕೆಯವರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮಣಿಪಾಲ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲನ್ನು ಹತ್ತಿಳಿಯುವ ತನಕ ಎಷ್ಟೇ ದುಡ್ಡು ಸುರಿದರೂ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗದೆ, ಊರವರೆಲ್ಲಾ ನಾಗಿ ಬಂಜೆಯಂತೆ ಎಂದು ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಶುರುಮಾಡಿದಾಗ ದ್ಯಾವನಾಯ್ಕ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿ ಹೋಗಿದ್ದ. ಇವನ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನೋಡಲಾಗದ ಸೀನಯ್ಯ ಅವನನ್ನು ತಾವು ನಂಬಿದ ಘಟ್ಟದ ಕೆಳಗಿನ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಕೇಳಿ ಮಾಡಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ದ್ಯಾವನಾಯ್ಕನ ತಂದೆ ತೀರಿದ ನಂತರ ಅವರ ಕುಲದೇವರಿಗೆ ಈತ ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದೂ, ಅದರ ಸಿಟ್ಟು ಕಳೆಯುವ ತನಕ ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯ ಇಲ್ಲವೆಂದೂ ಹೇಳಿ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದರು. ಊರಿಗೆ ಬಂದವನೇ ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಾಗಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ "ಇನ್ಯಾರೂ ನಿನ್ನ ಬಂಜೆ ಅಂತ ಕರ್ಯಂಗಿಲ್ಲ ನೋಡು" ಎಂದು ಹಣೆಗೆ ಮುತ್ತಿಟ್ಟು, ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಅಣತಿಯಂತೆ ಹರಕೆ ತೀರಿಸಲು, ಕಾಕತಾಳೀಯವೆಂಬಂತೆ ಅದಾಗಿ ಎಂಟನೇ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗೆ ಮುದ್ದಾದ ಗಂಡು ಮಗು ಜನಿಸಿತ್ತು. ಕುಲದೇವತೆ ಹುಲಿಯಮ್ಮನಿಗೆ ಅಡ್ಡಡ್ಡ ಬಿದ್ದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದ ಮಾರ, ದೇವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲೇ ನಾಮಕಾರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಮಗುವಿಗೆ ಹುಲಿಮಾರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದ.
     
        ಅಂಬೆಗಾಲಿಡಲು ಶುರುಮಾಡಿದ ಮಗು ಹುಲಿಮಾರ ಎಂದು ರಾಗವಾಗಿ ಕರೆದೊಡನೆ ಕಿಲಕಿಲನೆ ನಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ದ್ಯಾವನಿಗೆ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನೇ ಗೆದ್ದಷ್ಟು ಖುಷಿ, ನಾಗಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಕಟ. ಹುಲಿಯಮ್ಮನ ಆಶೀರ್ವಾದಿಂದ ಮಗು ಹುಟ್ಟಿತೆಂದು ದ್ಯಾವ ನಂಬಿದ್ದರೂ, ಆ ಜೀವವನ್ನು ಹೆತ್ತ ನಾಗಿಯ ನಂಬಿಕೆ ಬೇರೆಯೇ ಆಗಿತ್ತು. ಸೀನಯ್ಯ ಮತ್ತು ದ್ಯಾವ ಘಟ್ಟದ ಕೆಳಗೆ ಹೋದ ರಾತ್ರಿಯಂದು ದ್ಯಾವನನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದ ಶಂಕ್ರನ ಬಳಿ ನಾಗಿ ತನ್ನ ಸಂಕಟವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಅತ್ತಿದ್ದಳು. ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಖಾತ್ರಿ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಶಂಕ್ರ ನಾಗಿಯ ಸಮ್ಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದ. "ಬಂಜೆ ನೀನಲ್ಲ ಕಣೇ ನಾಗಿ, ನಿನ್ನ ಗಂಡ.. ಗಂಡು ಮಗು ಹುಟ್ಟಿದ್ರೆ ನನ್ ಹೆಸ್ರನ್ನೇ ಇಡು ಆಯ್ತಾ" ಎಂಬ ಶಂಕ್ರನ ಮಾತು ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮಗು ದೇವರು ಕೊಟ್ಟ ಫಲವೆಂದು ನಂಬುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ? ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಗನಿಗೆ ಹುಲಿಮಾರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟಾಗಲೂ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಳು.
ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ದ್ಯಾವ ಹುಲಿಮಾರ ಎಂದು ರಾಗ ಎಳೆಯುತ್ತಿರಲು, "ಅಪ್ಪಿಮರೀ.. ಬಾರಪ್ಪಿ, ಹುಲಿಮಾರ ಇಶ್ಶೀ.." ಎಂದು ಮಗುವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಒಳ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇವನು "ಅದ್ಯಾಕ್ ಹಂಗಾಡ್ತೀಯಾ? ಹುಲಿಯಮ್ಮ ಕಣ್ ಬಿಡ್ದೇ ಇದ್ರೆ ಊರವ್ರ್ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಬಂಜೆ ಅಂತ ಕರ್ಸ್ಕೊಂಡೇ ಸಾಯ್ಬೇಕಿತ್ತು, ಹುಲಿಮಾರ ಇಶ್ಶೀ ಅಂತೆ, ತಲೆ ಕೆಟ್ಟವ್ಳೇ" ಎಂದು ನೆಲಕ್ಕುಗಿದು ಹೊರ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ದ್ಯಾವ ಆಚೆ ಹೋದೊಡನೆ "ಹುಲಿಯಮ್ಮ ಕಣ್ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಂತೆ..." ಎಂದು ನಕ್ಕು  ಶಂಕ್ರಾ.. ನನ್ ಕಂದಾ ಎಂದು ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಉಸುರಿ ಮಗುವನ್ನು ಎದೆಗವುಚಿಕೊಂಡುಬಿಡುತ್ತಿದ್ದಳು.

     
         ದ್ಯಾವನಿಗೆ ಶಿಕಾರಿ ಚಟ, ಸಂಜೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ತಲೆಗೆ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡು ಅಪ್ಪನಿಂದ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದ ಕಳ್ಳಕೋವಿ ಹಿಡಿದು ಕಾಡಿಗೆ ನುಗ್ಗುತ್ತಿದ್ದ. ಮಲೆನಾಡಿನ ದಟ್ಟಡವಿಯಾದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೇನು ಕೊರತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಬ್ಯಾಟರಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಕಣ್ಣುಕೊಟ್ಟು ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದ ಕಾನುಕುರಿ, ಹಂದಿಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿದ್ದ. ಕೆಂಜಳಿಲು, ಬರ್ಕ, ಮೊಲ ಹೀಗೆ ಚಿಕ್ಕಪುಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ಬಿಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದೊಂದು ದಿನ ಕಾಡಿಗೆ ನುಗ್ಗಿದಾಗ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕಾಡುಕೋಣದ ಗುಂಪೊಂದು ಇವನಿಗೆ ಎದುರಾಗಿತ್ತು, ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಸಲ ಕಾಡುಕೋಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದನಾದರೂ ಅಷ್ಟು ಸಮೀಪದಿಂದ ಯಾವತ್ತೂ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ದ್ಯಾವ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಒಂದೆರೆಡು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಿಂದಿಟ್ಟಿದ್ದನಷ್ಟೇ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಬೆಳಕು ಪುಟ್ಟ ಕರುವೊಂದರ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಈತನ ಜಂಘಾಬಲವೇ ನಡುಗಿಹೋಯ್ತು. ಕರುವಿದ್ದಾಗ ರಕ್ಷಣೆಗೋಸ್ಕರ ಎಂತಹ ರಾಕ್ಷಸರೂಪವನ್ನೂ ತಾಳುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳವು. ಈತ ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ನೋಡುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕೋಣವೊಂದು ನುಗ್ಗಲು, ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಬಂದೂಕಿನ ಟ್ರಿಗರ್ ಎಳೆದ. ಸಿಡಿದ ಗುಂಡು ಭಯಂಕರ ಶಬ್ಧದೊಂದಿಗೆ ಕೋಣದ ಬಲ ತೊಡೆಯ ಸೀಳಿ, ಗುಂಪು ದಿಕ್ಕಾಪಾಲಾಗಿತ್ತು. ಇತ್ತ ಗುಂಡು ಹೊಕ್ಕಿದ್ದರಿಂದ ಕೋಣವೂ ಅಡ್ಡಾದಿಡ್ಡಿ ಓಡಿ, ದ್ಯಾವ ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡದೆ ಮನೆ ತಲುಪಿದ್ದ. ಒಮ್ಮೆ ಪೆಟ್ಟಾದರೆ ಅಂತಹ ಕೋಣಗಳು ವ್ಯಾಘ್ರವಾಗುತ್ತವೆ, ಸುಖಾಸುಮ್ಮನೆ ಅಟ್ಟಾಡಿಸುತ್ತವೆ ಇಲ್ಲೂ ಹಾಗೇ ಆಯಿತು. ಅವತ್ತೊಂದು ದಿನ ಕಾಡು ಸುತ್ತಲು ಬಂದ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟಿನ ವಾಚರ್ ತಿಮ್ಮ ಅದೇ ಕಾಡುಕೋಣದ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ, ಕಾಡಿನ ಮರ ಮಟ್ಟುಗಳ ಸಂದಿಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಓಡಿ ಮೈ ತರಚಿಸಿಕೊಂಡು ಕೊನೆಗೆ ಯಾವುದೋ ಮರ ಹತ್ತಿದರೂ ಅರ್ಧ ಮುಕ್ಕಾಲು ಗಂಟೆ ಕಾಲು ಕೆದರುತ್ತಾ ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತಿದ್ದ ಕಾಡುಕೋಣ ಅವನ ಬೆವರಿಳಿಸಿತ್ತು. ಅದರ ತೊಡೆಯಲ್ಲಾದ ವ್ರಣ ತಿಮ್ಮನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಇದು ದ್ಯಾವನ ಕೆಲಸವೇ ಸೈ ಎಂದರಿತು ಸೀದಾ ದ್ಯಾವನಾಯ್ಕನ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಬಾಯಿಗೆ ಬಂದಂತೆ ಬೈದು, ಡಿಪಾರ್ಟ್‍ಮೆಂಟಿಗೆ ಹೇಳಿ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತೇನೆಂದು ಬೆದರಿಸಿ ಐನೂರು ರುಪಾಯಿ ಕಿತ್ತಿದ್ದ. ಇದಾಗಿ ಸುಮಾರು ದಿನಗಳ ತನಕ ದ್ಯಾವ ಕಾಡಿಗೆ ನುಗ್ಗಿರಲಿಲ್ಲ.
       
       ಕೋಗಳ್ಳಿಯ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಹುಲಿ ಕೂಗುವ ಸದ್ದು ಕೇಳುವುದು ಮಾಮೂಲಿಯಾಗಿತ್ತು, ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತು ಊರ ಗಡಿಯಲ್ಲೇ ಕೂಗು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರೂ ಯಾರಿಗೂ ಉಪಟಳ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಹುಲಿಯಮ್ಮನ ಅವತಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ದೇವರ ಹುಲಿಯೆಂದು ಯಾರೂ ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಿರಬೇಕಾದರೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಊರ ದನಗಳೆಲ್ಲಾ ಒಂದೊಂದೇ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಲು ಶುರುವಾಗಿ ಕೊನೆಗೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಕರುಗಳನ್ನು ಹೊರುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹುಲಿಕಾಟ ಶುರುವಾಯ್ತು. ಇದರ ನಡುವೆ ಎರಡು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಕೂಗು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ದನಗಳನ್ನು ಹೊರುತ್ತಿರುವುದು ದೇವರ ಹುಲಿ ಕೆಲಸವಲ್ಲವೆಂದೂ ಇದು ಬೇರೆಡೆಯಿಂದ ಬಂದಿರುವ ರಕ್ಕಸನೆಂದೂ ಊರ ಜನರು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು, ದ್ಯಾವನಾಯ್ಕನ ಬಳಿ ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ಈ ಉಪಟಳವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೋರಿದರು. ಈಗಾಗಲೇ ವಾಚರ್ ತಿಮ್ಮ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಹ್ಞೂಂಗುಟ್ಟಲು ಹಿಂಜರಿದನಾದರೂ ಊರವರ ಮಾತಿಗೆ ಇಲ್ಲವೆನ್ನಲಾಗದೆ ಮುಲಾಜಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ. ಅದಾಗಿ ಮಾರನೇ ದಿನಕ್ಕೇ ಹುಲಿ ಕೂಗುವ ಸದ್ದು ಕೇಳಿ ಮಗನೊಡನೆ ಕಾಡು ಹೊಕ್ಕು ಹುಡುಕಾಡಿ, ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಕೂಗು ಕೇಳಿದಾಗ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ನಡುಕ ಹುಟ್ಟಿ ಮಗ ಜೊತೆಗಿದ್ದಾನೆಂಬ ಧೈರ್ಯದಲ್ಲೇ ಬ್ಯಾಟರಿ ಹಾಯಿಸಿದ್ದ, ಬ್ಯಾಟರಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಕಣ್ಣುಕೊಟ್ಟು ನಿಂತ ಹುಲಿಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ದಿಟ್ಟಿಸಲು, ಅಷ್ಟೇನು ಬಲಾಢ್ಯವಲ್ಲದ ಮುದಿ ಹುಲಿಯಾಗಿದ್ದು ಇದು ದೇವರ ಹುಲಿಯಲ್ಲವೆಂಬುದು ಖಚಿತವಾದ ತಕ್ಷಣ ಬಂದೂಕಿನ ಟ್ರಿಗರ್ ಎಳೆದಿದ್ದ, ಗುರಿ ತಪ್ಪಲಿಲ್ಲ.. ಸೀದಾ ಹಣೆಗೆ ಹೊಕ್ಕ ಗುಂಡಿನ ರಭಸಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಘ್ರದ ಪ್ರಾಣಪಕ್ಷಿ ಹಾರಿಹೋಗಿತ್ತು. ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ಅದರ ಹಲ್ಲು, ಉಗುರುಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು ಮಗನೊಡನೆ ಸೇರಿ ಒಂದು ಗುಂಡಿ ತೋಡಿ ಮಣ್ಣುಮಾಡಿಯೇ ಬಿಟ್ಟ. ಮಾರನೇ ದಿನ ಊರವರೆಲ್ಲಾ "ರಾತ್ರಿ ಹುಲಿ ಕೂಗಿದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿಗೇ ಗುಂಡಿನ ಶಬ್ಧ ಕೇಳಿತಲ್ಲಾ.. ಹುಲಿ ಸಿಕ್ತಾ" ಎಂದರೂ, ಇಲ್ಲಪ್ಪಾ ಕಾನುಕುರಿ ಹೊಡ್ದಿದ್ದು ಅಂತ ಸುಳ್ಳೇ ಹೇಳಿ ವಿಷಯವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟ. ಇದಾಗಿ ಮೂರೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ದ್ಯಾವ ಸತ್ತಿದ್ದು. ಅವತ್ತು ಮಗ ಬರುತ್ತೀನೆಂದರೂ ಬೇಡವೆಂದು ಹೇಳಿ ಒಬ್ಬನೇ ಶಿಕಾರಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದ, ಬೆಳಗ್ಗೆಯಾದರೂ ಅಪ್ಪ ಬರದಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ ಹೊರಟ ಮಾರನಿಗೆ ಹುಲಿಯಮ್ಮನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರಿರುವ ಹೆಬ್ಬಲಿಸಿನ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ದ್ಯಾವನ ಹರಿದ ದೇಹ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ಅಪ್ಪನ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಕಂಗಾಲಾದ ಮಾರ ಬಿಕ್ಕಿ ಬಿಕ್ಕಿ ಅಳಲು ಶುರುಮಾಡಿ ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಿಕೊಂಡಾಗ ಸದ್ದು ಕೇಳಿದ ಊರವರು ಹೋಗಿ ನೋಡಲು ಮಾರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಂದೂಕು ಹಿಡಿದು ಹುಲಿಯಮ್ಮನ ಮುಂದೆ ವಿಕಾರವಾಗಿ ಕಿರುಚುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿದ್ದ. ಇತ್ತ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಂಡ ಸೀನಯ್ಯನೂ ಸೀದಾ ಹುಲಿಯಮ್ಮನ ಗುಡಿ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿದ್ದರು, ಹೋದವರೇ ಮಾರನನ್ನು ಸಂತೈಸಿ ಊರವರ ಬಳಿ ಶವ ಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಲು ಹೇಳಿ, ಹೆಣವನ್ನು ಮನೆಗೆ ಸಾಗಿಸಿದ್ದರು. ಮನೆ ಮುಂದೆ ಊರ ಹೆಂಗಸರೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿಯಾಗಿತ್ತು, ನಾಗಿ ಹಣೆ ಚಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಅಳುತ್ತಾ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಹೊರಳಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು, ಬಳೆ ಒಡೆದು ಕೈಯೆಲ್ಲಾ ರಕ್ತಮಯವಾಗಿತ್ತು. ಸೀನಯ್ಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಮಾರನಿಂದ ಶವ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ನಂತರದ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನೂ ಪೂರೈಸಿ "ಮಾರ.. ಇಷ್ಟ್ ದಿನ ನಿಮ್ಮಪ್ಪ ಬದುಕಿದಂತೆ ನೀನೂ ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬದುಕಬೇಕು, ಏನೇ ತೊಂದ್ರೆ ಆದ್ರೂ ನಾನಿದ್ದೀನಿ.. ಹಿಂಜರಿಯದೇ ನಮ್ಮನೆಗೆ ಬಾ" ಎಂದು ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿದ್ದರು.
       
         ದ್ಯಾವ ಇಲ್ಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಶಂಕ್ರ ಒಂದೆರಡು ಬಾರಿ ಮಾರನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚೇನು ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡಿರದಿದ್ದ ಮಾರನಿಗೆ ಅಪ್ಪ ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ಶಂಕ್ರ ಪದೇ ಪದೇ ಬರುತ್ತಿದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅನುಮಾನ ಶುರುವಾಗಿತ್ತು. ದ್ಯಾವ ಸತ್ತ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನಕ್ಕೆ ನಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಾರನ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ವಾಗ್ವಾದವೇ ನಡೆದು ಮಾತಿಗೆ ಮಾತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರಲು ಗಲಾಟೆಯ ಸದ್ದು ಕೇಳಿದ ಸೀನಯ್ಯ ಸೀದಾ ಅವರ ಮನೆ ಕಡೆ ಓಡಿದ್ದರು. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಂದೂಕು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಮಾರ ಅಪ್ಪನನ್ನು ಕೊಂದ ದೇವರ ಹುಲಿಯನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಹಾಕುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಬೊಬ್ಬೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಾಗಿ ಮಾತ್ರ "ಹಂಗ್ ಮಾಡ್ಬೇಡ ಮಾರಾಯ, ನಂಗ್ ಮಕ್ಳಿಲ್ಲ ಅಂದಾಗ ನಿನ್ನನ್ನ ಕೊಟ್ಟ ದೇವ್ರದು, ಹುಲಿಯಮ್ಮನ ಹುಲಿ ಹಂಗೆಲ್ಲಾ ಯಾರನ್ನೂ ಹಿಡ್ಯಲ್ಲ, ಬೇರೆ ಯಾವ್ದೋ ಹುಲಿ ಇವ್ರನ್ ಕೊಂದಿರ್ಬೇಕು.. ನಿಂಗ್ ದಮ್ಮಯ್ಯ ಅಂತೀನಿ ದೇವ್ರ್ ಹುಲಿ ತಂಟೆಗೆ ಹೋಗ್ಬೇಡ" ಎಂದು ಗೋಗರೆಯುತ್ತಿರಲು, ಆಕೆಯ ನಾಟಕೀಯ ವರ್ತನೆ ಕಂಡ ಮಾರ, "ಹಾಗಾದ್ರೆ ಬೇರೆ ಹುಲಿಯನ್ನೇ ಕೊಂದು ಬರ್ತೀನಿ ಬಿಡು" ಎಂದು ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ನಕ್ಕಿದ್ದ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದ ಸೀನಯ್ಯ ಕೂಡ ದೇವ್ರ್ ಹುಲಿ ಯಾರಿಗೂ ತೊಂದ್ರೆ ಮಾಡಲ್ಲ ದುಡುಕಿ ಅನಾಹುತ ಮಾಡ್ಬೇಡ ಎನ್ನಲು, "ಅಯ್ಯಾ.. ನನ್ ಅಪ್ಪನ್ನ ಕೊಂದ ಪೀಡೆ ಸಾಯ್ಲೇಬೇಕು" ಎಂದು ಬಂದೂಕು ಹಿಡಿದು ಹೊರಟೇ ಬಿಟ್ಟ. ಗಾಬರಿಯಾದ ಸೀನಯ್ಯ "ಏನೇ ನಾಗಿ ಇವ್ನ್ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಹರಕೆ ತೀರಿಸಿದ್ದು ಬಿಟ್ರೆ ಮತ್ತೆ ಆ ಕಡೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡೋಕೂ ಹೋಗಿರ್ಲಿಲ್ವಂತೆ ನಿನ್ ಗಂಡ, ಹೌದಾ?" ಎನ್ನಲು. "ಅಯ್ಯಾ.. ಬಿಡ್ತು ಅನ್ನಿ, ಒಂದ್ ವರ್ಷನೂ ತಪ್ಪಿಸ್ದೇ ಹರಕೆ ತೀರ್ಸಿದಾರೆ, ಆದ್ರೂ ಹಿಂಗಾಯ್ತು ನೋಡಿ" ಎನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಬಂದೂಕಿನಿಂದ ಒಂದರ ಹಿಂದೊಂದರಂತೆ ಮೂರು ಗುಂಡುಗಳು ಸಿಡಿದ ಸದ್ದು ಕೇಳಿ, ಸೀನಯ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಗಿ ಫಟ್ಟನೆ ಹುಲಿಯಮ್ಮನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿದ್ದರು. ಹುಲಿಮಾರ ಸತ್ತ ಹುಲಿಯ ಹೆಣದ ಮೇಲೆ ಕಾಲಿಟ್ಟು ಗಹಗಹಿಸಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದ. ಅವನ ರೌದ್ರಾವತಾರವನ್ನು ಕಂಡ ನಾಗಿ ಅಕ್ಷರಶಃ ನಡುಗಿ ಕುಸಿದು ಕೂತಿದ್ದಳು, "ಏನ್ ಕೆಲ್ಸ ಮಾಡ್ಬಿಟ್ಯೋ ಮಾರ.." ಎಂದು ಓಡಿ ಹೋದ ಸೀನಯ್ಯ ರಕ್ತಸಿಕ್ತವಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಹುಲಿಗೆ ಕೈ ಮುಗಿದು ಅದನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸಿ "ಅಬ್ಬಾ!! ಊರ್ ಉಳೀತು, ಸದ್ಯ ಇದು ದೇವರ ಹುಲಿಯಲ್ಲ" ಎಂದು ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಟ್ಟಾಗ, "ಹ್ಞೂಂ.. ದೇವರ ಹುಲಿಯಲ್ಲವಾ? ಇಲ್ಲಿರೋ ಹುಲಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ದೇವರ ಹುಲಿಗಳೇ, ನಾನು ಕೊಂದಿದ್ದೂ ದೇವರ ಹುಲಿಯನ್ನೇ, ನನ್ನನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ದೇವರ ಹುಲಿಯನ್ನೇ" ಎಂದು ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ನಕ್ಕ ಹುಲಿಮಾರನ ಕಣ್ಣು ದೂರದ ಪೊದೆಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಶಂಕ್ರನ ದೇಹವನ್ನೇ ದಿಟ್ಟಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಸೀನಯ್ಯನ ಅನುಮಾನದ ಕಣ್ಣು ನಾಗಿಯನ್ನೂ, ನಾಗಿಯ ಕಣ್ಣು ಮಾರನನ್ನೂ ಅವಕ್ಕಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದವು.

- ಸ್ಕಂದ ಆಗುಂಬೆ


ಈ ಕಥೆ ಕನ್ನಡಪ್ರಭ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ "ಭಾನುಪ್ರಭ" ಪುರವಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.